|
|
| I |
|
|
|
| I |
afk. impost, belastingen |
| I |
afk. 1 |
| i |
afk. 1 |
| i.c. |
afk. iuris consultis,rechtsgeleerde |
| i.e. |
afk. id est, dat is |
| iacens in lecto |
bedlegerig |
| ialosie |
een zorgvuldige liefde |
| ianus |
januari |
| ib. |
afk. ibidem op de zelfde bladzijde,
op dezelfde plaats |
| ibecillis |
zwak |
| ibid. |
afk. ibidem, op de zelfde bladzijde,
op dezelfde plaats |
| ibidem |
aldaar, eveneens, op de zelfde bladzijde, op dezelfde plaats |
| ic |
ik |
| ichtebrief |
gerechtelijke akte |
| icksaet |
ijkzaad, voor het ijken van schepels werd raapzaad gebruikt |
| ictu sclopeti |
door het schot van een donderbus |
| ictus |
slag |
| id |
dat |
| id est |
dat is |
| idelhernich |
zwakbegaafd |
| idelplaetse |
onbebouwd terrein, leeg terrein |
| idemque |
en dezelfde, hetzelfde |
| ideo |
daarom |
| idioot |
ongeletterde, ongeleerde |
| idiote |
ongeleerd persoon |
| idololatre |
die aan afgoderij doet |
| idololatrie |
afgoderij |
| idone |
bekwaam |
| idque |
en dat, en wel |
| ieckiche wolle |
wol nog niet ontdaan van het wolvet |
| iederman |
iedereen |
| ier |
vloeibare mest |
| ierstcomende |
eerstkomende |
| iersten |
eerste |
| iesuijt |
jezuïet |
| iet rechten |
iets straffen |
| igitur |
derhalve, bij gevolg |
| ignobel |
onedel |
| ignominie |
naamschending, schandvlek, oneer schande |
| ignominiëus |
schandelijk, smadelijk, naamschendig, eerloos |
| ignorant |
weet niet, weetloos, onbedachtheid, onwettig, onkundig |
| ignorantie |
onkunde, onwetendheid, onbedachtheid |
| ignore(e)ren |
onkundige, niet weten |
| ignotus |
onbekend, vreemd |
| IHS |
afk. Iesus Hominum Salvator, Jesus verlosser van het volk |
| ijker |
ambtenaar belast met controleren en merken van maten en gewichten |
| ijkmeester |
zie ijker |
| ijkzel |
merkteken op gewichten |
| ijl |
bloedzuiger |
| ijmare |
ijsschol, ijsschots |
| ijmme |
zie imme |
| ijser |
harnas |
| ijsercramer |
ijzerhandelaar |
| ijserproever |
keurmeester bij het ijzergilde |
| ijsersnijder |
stempelmaker, ook graveur |
| ijsganc |
op drift raken van ijs |
| ijsser |
ijzer |
| ijzer |
gevangenis |
| ijzerkaarden |
ijzeren kammen voor gebruik in de lakenweverijen |
| iken |
ijken, waarmerken |
| ikere |
ijker, persoon die de maten en gewichten controleert |
| ill. |
afk. illustissima, -us, doorluchtige, zeer verhevene |
| illa/ille |
die vrouw/man daar, zij daar |
| illaberen |
insluipen |
| illata |
(ingebrachte) bruidsschat, huwelijksgoed |
| illatie |
inbrengen, invoering, besluit |
| illatijf |
dat ingebracht kan worden |
| ille |
deze daar |
| illegaliteit |
ongelijkheid, onwettigheid |
| illegitima (vr), |
onwettig |
| illegitime |
onwettelijk, bastaard |
| illégitime |
zie illegitime |
| illegitimus (m) |
onwettig |
| illi |
aan hem / aan haar |
| illiquide |
onklaar, oneffen |
| illius |
van hem |
| illuderen |
bespotten, beguiglen ? |
| illusie |
voor de gek houden, bespotting, beguigling, scherts |
| illusoir |
bespottelijk |
| illustratie |
verlichting, doorschijnende ? |
| illustre |
doorluchtig, edel |
| illustreren |
doorlichten, doorhelderen (door en door helder), doorluchtigen, verklaren |
| imaes |
email, geëmailleerd |
| image |
beeld, gelijkenis |
| imaginair |
inbeeldelijk |
| imaginatio |
inbeelding |
| imagineren |
inbeelden |
| imbaere |
lijkbaar |
| imbeciliteit |
zwakheid, onsterkheid |
| imbecillis |
zwak |
| imboelen |
inboedel |
| imbroberen |
afkeuren |
| imbueeren |
onderwijzen. instorten |
| imiteren |
achtervolgen, nadoen |
| imker |
bijenhouder, imker |
| immaculata conceptio |
Onbevlekte ontvangenis, 8 december |
| immatriculeeren |
inschrijven, opschrijven |
| immatuur |
onrijp |
| imme |
bijenvolk, bij |
| immediate |
onmiddelig (onmiddellijk ?) |
| immediatelijk |
eensklaps, zonder middel, onmiddellijk |
| immemoriaal |
ondenkbaar |
| immenhouder |
bijenhouder, imker |
| immense |
onmetelijk |
| immeubile |
onbeweeglijke, onroerend, ontilbaar |
| immeuble |
zie immeubile |
| imminentie |
zie immineren |
| immineren |
boven het hoofd hangen, genaken |
| imminueeren |
verminderen, verkleinen |
| immisceren |
inmengen, ondermengen |
| immobile |
ontilbaar, onbeweeglijk |
| immoderare |
onmatig |
| immoderatie |
onmatigheid |
| immodest |
onzedig, ongeschikt, ontuchtig |
| immodestie |
onzedigheid, ontucht |
| immolatie |
opoffering |
| immortaliteit |
onsterfelijkheid |
| immuniteit |
onbelastheid, vrijheid, vrijdom |
| immutabel |
oninwisselbaar, onveranderlijk |
| impar |
oneven, ongelijk, onpaar |
| impariteit |
onevenheid, onpaarheid (nergens mee te verbinden) |
| impartiëren |
mededelen |
| impatibel |
ongedoogzaam, onlijdelijk, onverdraaglijk |
| impatient |
onlijdzaam, onverduldig |
| impatientie |
onlijdzaamheid, onverduldigheid ?, ongeduld |
| impediëren |
verhinderen, beletten |
| impediment |
belet, hindering, beletsel |
| impedimentibus dirimens |
vernietigend beletsel |
| impedimentibus dirimentibus |
terwijl er vernietigende huwelijksbeletsels waren |
| impedimentum(-a) |
huwelijksbeletsel, hindernissen |
| impelle(e)ren |
aanstouwen, drijven |
| impelleren |
aanstouwen, drijven, aansporen |
| imperator |
keizer |
| imperatrix |
keizerin |
| imperceptibel |
onmerkbaar |
| impere(e)ren |
gebieden, bevelen, heerschappen |
| imperfect |
onvolmaakt, onvolkomen |
| imperfectie |
onvolmaaktheid, onvolkomendheid |
| imperie |
bevel |
| impersoneel |
onpersoonlijk |
| impertinent |
ongerijmd, slordig, onhebbelijk |
| impertiri |
schenken |
| impetitio |
aanspraak |
| impetrant |
verwerver, verkrijger, verzoeker, eiser, hij die iets verkrijgt |
| impetreren |
verwerven, verkrijgen |
| impetueus |
onstuimig, heftig |
| impiëteit |
godloosheid, ongodvruchtigheid |
| implacabel |
onverzoenlijk |
| impleren |
vervullen |
| implex |
vooroudersgelijkheid |
| implicatie |
invouwing, inwikkeling ? |
| impliceren |
zie impliqueren |
| impliqueren |
impliceren, invouwen, inwikkelen, bevangen |
| imploijeren |
gebruiken, aanwenden |
| imploratie |
aanroeping |
| implorato |
onder inroeping (van de rechterlijke beslissing) |
| imploreren |
inroepen, smeken, aanroepen |
| imployeren |
zie employeren |
| imponeren |
opleggen, bedriegen, te laste leggen |
| important |
groot, gewichtig |
| importantie |
gewichtigheid |
| importeren |
belangen, bedragen |
| importuin |
overlastig, onbeschoft |
| importuneren |
overlasten, lastig zijn, dringen |
| importuniteit |
overlast, dwang |
| imposeren |
opleggen, lastleggen |
| impositie |
oplegging, oplage, schatting |
| impositien |
indirecte belastingen |
| imposito silentio |
zwijgplicht opgelegd hebbend |
| impost |
belasting, heffing, schatting |
| impostjager |
opsporingsambtenaar voor opsporen belasting ontduikers |
| impostmeester |
ontvanger van belastingen |
| impostmiester |
belastingpachter |
| imposture |
bedrog |
| impôt |
belasting |
| impotent |
onmachtig |
| impotentie |
onmachtigheid, onmacht, onvermogendheid |
| impraegnata |
bevrucht (voor het huwelijk) |
| imprägnieren |
zwanger maken |
| imprecatie |
toewensing, vloek, kwaadwensen |
| impregnatio |
zwangerschap |
| impressor |
drukker |
| improberen |
kwaad keuren, kwaadachten, wraken |
| improbitas |
onvroomheid, ondeugd |
| improles |
zonder kinderen |
| improvisa morte |
door een onvoorziene dood |
| imprudent |
onwijs, onvoorzichtig |
| imprudentie |
onwijsheid, onvoorzichtigheid |
| impubes |
onmondig |
| impudicq |
onkuis, onschamel, oneerbaar |
| impuditia |
ontucht, onkuisheid |
| impugneren |
bevechten, bestrijden |
| impulsie |
opstoken, aandrijving |
| impuniteit |
ongestraftheid |
| imputatie |
wijting, aantijging, toemeting, toerekening |
| imputeren |
wijten, aantijgen, toemeten, toerekenen |
| in |
in, op, aan, bij, naar |
| in aeternum |
voor eeuwig, tot in de eeuwigheid |
| in albis (sepultus) |
in het wit (begraven) |
| in annum sequentem |
in het volgende jaar |
| in armis |
in het leger |
| in articulo mortis |
op het moment van sterven |
| in brevi |
in korte tijd |
| in caelum abiit |
is naar de hemel gegaan |
| in cas |
in geval van |
| in cola, incola |
inwoner, ingezetene |
| in comitatu |
in het gezelschap van |
| in confesso |
door beide partijen toegegeven |
| in continent |
op staande voet |
| in contradictoria |
in tegenspraak |
| in contumaciam |
bij verstek |
| in corpore |
gezamenlijk |
| in dato |
daterend |
| in der Pfingsten |
in de met 1e Pinksterdag beginnende week |
| in doloribus partus |
in barensweeën |
| in doma sua |
in zijn huis |
| in Domino obiit |
is gestorven in de Heer |
| in domo propria |
in zijn eigen huis |
| in eodem domo |
in het zelfde huis |
| in exelso throno |
1e zondag na Driekoningen |
| in extremis momentis |
in de laatste ogenblikken |
| in extremis rebus |
in uiterste nood |
| in facie ecclesiae |
ten overstaan van de kerk |
| in facto |
door de daad zelf, inderdaad |
| in festo sancti N. |
op het feest van de Heilige N. |
| in forma |
in de vorm |
| in foro |
openbaar |
| in gebruyck staen |
in gebruik zijn |
| in het ruim |
plaats in de kerk waar de stoelen van de vrouwen stonden |
| in kennese mij |
bij mij bekend |
| in lecto decumbens |
bedlegerig |
| in margine |
in de marge, in de kantlijn, op de rand van de bladzijde |
| in margine folii |
in de marge van dit blad (zijde) |
| in matrimonium iuncti |
(zijn) in het huwelijk verbonden |
| in mea absentia |
in mijn afwezigheid |
| in necessitate baptizatus |
in nood gedoopt, meestal door de vroedvrouw gedoopt. Ook werden vaak de vlak na de geboorte toch nog overleden kinderen door haar gedoopt |
| in nocte Christi |
in de nacht van 24 op 25 december |
| in nomine |
in de naam van |
| in nomine Deo |
in de naam van God |
| in nosocomio |
in het ziekenhuis/gasthuis |
| in pace |
in vrede |
| in partu |
tijdens de bevalling |
| in pertuis |
voor eeuwig |
| in poincten |
in punten, puntsgewijs |
| in presentia |
in aanwezigheid van |
| in puerperio |
in het kraambed, tijdens de bevalling |
| in puerperis |
tijdens de bevalling, in barensnood |
| in saldo |
nog schuldig |
| in scriptis |
in geschrifte |
| in secula seculorum |
tot in alle eeuwigheid |
| in situ |
ter plaatse |
| in solidum |
ieder hoofdelijk aansprakelijk, in zijn totaal, geheel |
| in specie |
precies |
| in state |
opgehouden, uitgesteld |
| in tasse |
in het geheel, als totaal aanbesteden |
| in tempore clauso |
in de besloten tijd |
| in usu |
in gebruik, gebruikelijk |
| in vita sua |
in zijn leven |
| in voluntate tua |
20e zondag na Drievuldigheid |
| in zulker manieren so wanneer |
op de volgende voorwaarden |
| inaccessibel |
ontoegankelijk |
| inadere |
ingewanden |
| inadvertentie |
onbedachtzaamheid, roekeloosheid, achteloosheid, onwetendheid |
| inaequali gradu |
in ongelijke graad van bloed - of aanverwantschap |
| inæqualis |
onevengelijk ? |
| inæqualitas |
ongelijkheid, onevengelijkheid |
| inalienabel |
zie inaliënabel |
| inaliënabel |
onwandelbaar, onvervreemdbaar |
| inartisiciaal |
Onkonstig ? (mogelijk onbekend) |
| inbeet |
ontbijt |
| inbegraven |
bedelven |
| inbieden |
bevel om in de stad te komen |
| inbinder |
knecht van rietdekker die het riet vastmaakt |
| inbiten |
ontbijt, kleine maaltijd |
| inboortdich |
in het land geboren |
| inboren |
lid van een bepaalde familie in een stad wonende, ook ontvangen, beuren |
| inbrengen (iet) |
weer in de gezamenlijke boedel brengen |
| inbrokich |
inbreukmaken op een gebod, zich aan iets niet houden |
| inbrouwer |
eigenaar van een in de stad gelegen brouwerij |
| inbursator |
ontvanger |
| inc |
afk. Incinéré, cremeren |
| incapabel |
onvatbaar, begrijpenloos ?, onbevattelijk |
| incapaciteit |
onvatbaarheid |
| incarceratie |
kerkering, gevangenis, hechte, hechtenis |
| incarcere(e)ren |
kerkeren, vangen |
| incendeeren |
aantekenen |
| incertas |
onzeker, onbekend |
| incertitude |
onzekerheid |
| incertus |
zie incertas |
| incestriosus |
in bloedschande verwekt |
| incestum |
bloedschande, ontucht, goddeloos |
| incestuosa |
zie incestum |
| incestus |
incestuosa |
| incidenten |
feiten |
| incipiëren |
beginnen |
| incisor |
kleermaker |
| inciteren |
aanporren, opstoken, aanritsen, aanlokken, stoken, verwekken |
| inciviel |
onbeleefd |
| incivil |
onburgerlijk, onheus, onbeleefd |
| inciviliteit |
onburgerlijkheid, onheusheid, onbeleefdheid |
| inclina domine aurem |
14e zondag na Drievuldigheid |
| inclinatie |
toeneiging, neiging |
| inclineren |
toeneigen, neigen |
| incloppen |
kloppen om binnengelaten te worden |
| inclusive |
binnen gerekend |
| incluys |
ingesloten, binnen, inbegrepen |
| incognitabel |
onbedenkelijk |
| incomelinc |
vreemdeling |
| incomendelinc |
zie incomelinc |
| incommodatio |
ontrijving ? |
| incommoderen |
ontrieven, ongelegenheid maken |
| incommoditeit |
ongelegenheid, ongemak, ongerief |
| incommunicabel |
onmededeelbaar |
| incomparabel |
onvergelijkelijk |
| incompatibel |
onverdraaglijk, onlijdelijk, niet overeenkomende |
| incompetent |
onbehoorlijk, onwettig, ononderhorig |
| incompetenten regter |
ononderhorige rechter |
| incomprehensibel |
onbegrijpelijk |
| inconstantie |
onstandvastigheid,, wispelturigheid, ongestadigheid |
| incontinenti |
dadelijk, straks, op staande voet |
| inconvenient |
ongeval, misval, ongeluk |
| incorporatie |
inlijving |
| incorporeel |
onlichamelijk |
| incorporeren |
inlijven, innemen |
| incorrect |
onverbeterd, gebrekkelijk |
| incorruptibel |
onverderfelijk |
| incredibel |
ongelooflijk |
| incrementum |
rijzing, aanwassing |
| increpatie |
bekijven |
| increperen |
bekijven, bulderen |
| inct |
inkt, vloeistof om te mee schrijven |
| inctvat |
inktpot |
| inculceren |
inscherpen |
| inculpabel |
niet te beschuldigen, onbestrafbaar, onberispelijk, onschuldig |
| inculperen |
beschuldigen |
| inculqueren |
instampen, inscherpen |
| incumberen |
opleggen, opsteunen, aanvorderen, voor hebben |
| incurabel |
ongeneeslijk |
| indagen |
voor het gerecht oproepen |
| indemne |
onbeschadigd |
| indemneren |
schadeloos houden, vrij houden, vrijwaren van schade |
| indemniteit |
vrijwaren van schade, b.v. bij armlastig worden niet tot last komen van het armenbestuur, schadeloosheid, vrijhouding |
| independens |
onverbonden, onafhankelijk, van niemand afhankelijk |
| independentie |
onafhankelijkheid |
| index |
klapper, bladwijzer |
| indictie |
aanzegging, oplage, tijdgebod, aanrader |
| indifferent |
eender, onverscheidelijk ?, eveneens |
| indigenat |
onderdaan |
| indigentie |
behoeftigheid |
| indignatie |
verantwoording, onwaardigheid, euvelneming |
| indijc |
binnendijk |
| indikken |
door een dijk omgeven |
| indiktion |
(vermoedelijk) Romeinse belasting |
| indirect |
kromsweegs, averechts |
| indiscreet |
onbescheiden |
| indiscretie |
onbescheidenheid |
| indispoost |
ongesteld ongezond |
| indispositie |
ongesteldheid, ongezondheid |
| indissolubel |
onloffelijk |
| individuum |
ondelijk?, bijzonder |
| indocte |
ongeleerd, |
| indole |
inborst, aard |
| indubitabel |
ontwijfelbaar |
| induceren |
invoeren, inleiden, aanraden, wijsmaken, onderwijzen |
| inductie |
aanrading, invoering, invoering, indrang |
| indulgentie |
gedogen, toelating, vrijgeven, verwilliging, lekkere spijzing, aflaat |
| indusiarius |
hemdenmaker |
| industrie |
gauwigheid, wakkerheid, kloekheid, naarstigheid, vernuftigheid |
| indyer qualt |
in de kwaliteit van, |
| inegaal |
oneffen, ongelijk |
| inegaliteit |
oneffenheid, ongelijkheid |
| inertie |
vadsigheid, luiheid |
| inerven |
door erfenis een goed in iets brengen |
| inestimabel |
onschatbaar, onwaarderlijk |
| inevitabel |
onvermijdelijk |
| inexcusabel |
schuldbaar, onverschoonlijk? |
| inexpert |
ongeoefend |
| inexplicabel |
onuitlegbaar |
| inexpugnabel |
onwinbaar, onverwinnelijk |
| infaam |
eerloos |
| infameren |
faamroven, schandvlekken |
| infamie |
schandvlek, faamroving |
| infans |
kind, kleinkind |
| infans unius mensis |
kind van een maand |
| infantes |
de kinderen |
| infantie |
kindsheid, onmondigheid |
| infantis |
van het kind |
| infantium |
van de kinderen |
| infantulus |
baby, kindje, zuigeling |
| infect |
stinkend, besmet |
| infector |
verver, schilder |
| infereren |
invoeren, inbrengen |
| infesteren |
beledigen, bekommeren |
| infidel |
ontrouw, trouwloos |
| infideliteit |
ontrouw, trouwloosheid |
| infingieren |
verbreken |
| infirmitate |
door een ziekte |
| infirmiteit |
onsterkheid, zwakheid, losheid |
| infirmorum sacramentis |
met de sacramenten der zieken |
| infirmus |
ziek, gebrekkig |
| inflammatie |
ontsteking |
| inflammatione |
door een ontsteking |
| inflammeren |
ontsteken |
| inflatie |
opblazing, zwelling |
| infligatie |
aanslaning, straf opleggen |
| influentie |
invloed, inwerking |
| informaons |
afk. Informations, informatie |
| informatie |
ambtelijk onderzoek |
| informeren |
onderrichten |
| infortuin |
rampspoed, ongeluk |
| infortunaet |
ongelukkig |
| infortune |
ongeluk |
| infra scripto |
aan de ondergetekende |
| infra scriptus |
ondergetekende |
| infra urbem |
binnen de stad |
| infracteur |
inbreker, overtreder |
| infractie |
overtreding, verbreking |
| infractie |
inbreuk |
| infringeren |
breken |
| inft |
afk. infanterie, onderdeel landmacht |
| ingaarder |
ontvanger van belastingen |
| ingebieder |
gerechtsbode, hij die dagvaard |
| ingebodelt |
zie ingeboedel |
| ingeboedel |
inboedel |
| ingeboedelt |
zie ingeboedel |
| ingeboorlinc |
ingeborene, uit een bepaalde plaats afkomstig |
| ingeboren |
uit een bepaalde plaats afkomstig |
| ingeboren burger |
burger, door geboorte inwoner van de stad |
| ingebot |
het recht om iemand voor zijn rechterstoel te dagen |
| ingedoemte |
huisraad, meestal gevolgd door een opsomming van de huisraad |
| ingeëerft |
rechthebbende |
| ingefuyrt |
aangevoerd, binnengebracht |
| ingehender |
1e maandag (-helft) |
| ingelanden |
landeigenaren in het gebied van een waterschap, vaak door vererving verkregen |
| ingelant |
landbezit hebbende in bv waterschap, een gebied, polder |
| ingelt |
rente, gevestigde rente |
| ingenomen |
opgenomen |
| ingenoot |
ingezetene |
| ingenuns |
vrijgeboren |
| inger |
afpersen, ook innen van boete |
| ingereren |
indringen |
| ingesegel |
Klein zegel |
| ingeseten |
ergens woonachtig, ook als men er geen burger is |
| ingesopen |
opgedronken |
| ingeweideloos |
van de ingewanden ontdaan |
| ingheduempt |
zie; ingedoemte |
| ingien |
verstand |
| ingr |
afk. ingenieur |
| ingraet |
ondankbaar |
| ingratitude |
ondankbaarheid |
| ingrediëren |
intreden |
| ingruerend |
dreigend |
| inhabijl |
onbekwaam |
| inhabil |
onbekwaam, onabel ? |
| inhabiliteit |
onbekwaamheid |
| inhabitabel |
onbewoonlijk, onbewoonbaar |
| inhabitans |
inwoner, het bewonen |
| inhærentie |
inhanging, aanhangen |
| inhæsie |
inhanging, aanhanging, aanhangen |
| inhave |
inboedel |
| inheemsch |
inwonend, inlands |
| inhereren |
inhangen, inblijven |
| inherieren |
aanhangen |
| inhiberen |
verbieden |
| inhibions |
afk. inhibitions, remming, geremdheid, |
| inhibitie |
verbod, |
| inhonest |
eerloos, oneerbaar |
| inhumaan |
onbeleefd |
| inhumata est |
zij is begraven |
| inhumatus est |
hij is begraven |
| inhuren |
een huis huren in de stad |
| iniere, inierunt |
zij zijn (een huwelijk) aangegaan |
| inierunt matrimonium |
zij gingen een huwelijk aan |
| inimicitie |
vijandschap |
| iniq |
onrechtvaardig, onrecht, onrechtmatig |
| inique |
onbillijk |
| iniquiteit |
ongerechtigheid, onbillijkheid |
| inire |
aanvaarden, aangaan |
| initium jejunii |
Aswoensdag, aanvang van de vastentijd |
| initum |
aan gegaan, begonnen |
| initum (matrimonium) |
aan gaan (van een huwelijk) |
| initum matrimonium |
het aangegane huwelijk) |
| iniungeren |
gerechtelijk bevelschrift |
| iniurie |
ongelijk |
| iniurieren |
beledigen, uitschelden |
| iniverunt matrimonium |
gingen een huwelijk aan |
| injunctie |
zie injungeren |
| injungeren |
toevoegen, opleggen, bevelen |
| injurie |
ongelijk, onrecht, hoon |
| injurieren |
verongelijken, honen |
| injuriëren |
beledigen |
| injuste |
onrechtvaardigheid, ongerechtigheid |
| inkel |
enkel |
| inkernaat |
vleeskleurig |
| inlander |
zie ingeboren |
| inlems |
zie ingeboren |
| inmanen |
invorderen, iemand oproepen (voor het gerecht) |
| inmeester |
ontvanger van belastingen |
| innavigabel |
ongevaarlijk |
| inne |
bekend mee geweest |
| innegebieden |
dagvaarden, voor het gerecht roepen |
| inneggegaen |
ingaand, aanvangt |
| innemer |
ontvager |
| innocens |
onschuldig |
| innocentes |
onschuldige kinderen, 28 december |
| innocentius |
zie innocentes |
| innominis |
zonder naam |
| innuptus |
ongehuwd |
| inobedient |
ongehoorzaam |
| inopinatum |
onverwachts |
| inops animi |
zwak van geest |
| inops mentis |
zie inops animi |
| inpanden |
door panding innen, invorderen |
| inpenetrant |
eiser in rechtszaak |
| inpensae funebres |
begrafeniskosten |
| inpertinent |
onbehoorlijk |
| inpertinentie |
brutaliteit |
| inplokede |
inboedel, roerende goederen |
| inporter |
burger, inwoner van de stad |
| inpost |
belastingen |
| inprengneren |
zwanger maken |
| inproviso |
onvoorzien |
| inpt |
afk.inpenetrant, eiser in rechtszaak |
| inquael |
ongelijk |
| inqueste |
ambtelijk onderzoek |
| inquestie |
in geval van |
| inquiëteren |
ontrusting, onrust |
| inquillinus |
inwoner, huurder, bewoner |
| inquireren |
onderzoeken, doorsnuffelen, navraag doen, ondervragen |
| inquisiteur |
onderzoeker, onderzoekmeester, kettermeester |
| inquisitie |
kerkelijke rechtbank, spoorde ketters op en veroordeelde ze vooral tot de doodstraf, ook onderzoek |
| inquistuer |
onderzoeker |
| INRI |
afk. Iesus Nazareus Rex ludaeorum, Jezus de Nazeréer koning van de Joden |
| insanabel |
ongeneeslijk |
| insanabilis |
ongeneselijk |
| insanae mentis |
krankzinnig |
| insania |
waanzinnigheid |
| insanie |
dolligheid, krankzinnig |
| insatiabel |
onverzadelijk |
| inschellig |
razend, woedend, zeer kwaad |
| inscherpen |
inprenten |
| inschuld |
vordering |
| inscrutabel |
ondoorgrondelijk |
| inseggen |
een verklaring, vergunning, aan een banneling dat hij weer mag terugkeren (in zijn woonplaats) |
| insekeren |
In zekere bewaring nemen, inrekenen |
| insensibel |
ongevoelig |
| inseparabel |
onafscheidelijk |
| insereren |
inzetten, invoegen, inlijven |
| insertie |
invoeging |
| inserveren |
bedienen, iemand ten dienst staan |
| inseß |
assessor, bijzitter |
| insettinge |
wettelijk voorschrift |
| insidie |
belaging, schuilhoek, lift |
| insigne |
merkelijk, kenteken |
| insimulatie |
beschuldiging |
| insimuleren |
betichten |
| insinuatie |
inschrijving, ter kennisgeving, waarschuwing, verwittiging, aanzegging, bekendmaken, kennisgeving, een bedekte voorreden |
| insinueren |
meedelen, te kennen geven, bekend maken, indringen, invloegen, inschuiven, te keken geven, aanmelden, verwittigen |
| insisteren |
aanstaan, volharden, aanhouden |
| insitten |
in de kraam liggen |
| insoenen |
het recht verkrijgen om weer in de stad te mogen komen |
| insolent |
moedwillig, ongewoon, overdadig |
| insolentie |
moedwilligheid, moedwil, dertelheid ? |
| insolentie ende super-bie |
onbeschaamdheid en hoogmoed |
| insolvent |
onbetaalbaar, niet kredietwaardig |
| insolventie |
onvermogend tot betalen |
| inspectie |
bezichtiging, baar-blijkelijk, beschouwing |
| inspiratie |
inblazing, aanblazing, ingeving, een goddelijke ingeving |
| inspireren |
inblazen, aanblazen |
| inspraake |
zie inspraeck |
| inspraeck |
tegenspraak, verzet tegen aantekenen |
| instaen |
borg voor staan, instaan voor iets/iemand |
| instandicheit |
borgstelling |
| instantia |
aandrag, vervolging |
| instantie |
aanhouding, verstandigheid, gedurigheid, begin |
| instauratie |
herstelling, oprichting, vernieuwing, wederoprichting |
| instaureren |
oprechten, vernieuwen, herstellen |
| instellen |
ter spraken brengen |
| insterende |
terugkomen op |
| instigatie |
aanstouwing, aandrijven, zo klein mogelijk maken |
| instigeren |
opstoken, aanstouwen, drijven, ophitsen |
| instinct |
drift, ingeving, inblazing |
| institor |
kramer, koopman handelaar, marskramer |
| institueeren |
te benoemen |
| instituëren |
inzetten, onderwijzen, instellen, ook het recht om ergens binnen te komen |
| institutie |
inzetting, onderwijzing, instelling |
| instoten |
inrukken |
| instriken |
ongemerkt ergens binnen komen |
| instructie |
onderrichting, toerichting, bericht, narichting, onderwijs |
| instruëren |
onderrechten, toerechten, schriftelijk bewijzen |
| instrument |
tuig, werktuig, handeltuig, gereedschap, richting, handel tuigschrift |
| instrumentum |
akte |
| intassen |
in een boedel deelgerechtigd zijn |
| integriteit |
degelijkheid, oprechtigheid, louterheid |
| intellect |
vernuft, verstand, kennis |
| intelligentie |
kunstschap, verstand, kennis |
| intemperantie |
intemperantie, ongematichtheid |
| intenderen |
intenderen, beogen, voorhebben, natrachten, toeneigen |
| intendit |
klachtenlijst, geschrift van beschuldiging |
| intenteren |
onderstaan, aanleggen, aanwenden, dreigen |
| intentie |
oogwit, oogmerk, opzet, voornemen, opzettelijk, mening |
| inter |
tussen |
| inter adstantium preces |
met de gebeden der omstanders |
| inter missarum solemnia |
tijdens de mis |
| intercederen |
tussenspreken, bemiddelen |
| intercessie |
tussenkomst |
| interceßie |
bemiddeling, tussenkomst |
| intercideren |
verbieden |
| intercipiëren |
onderscheppen |
| interdiceren |
verbieden |
| interdicerende |
verbiedende |
| interdict |
interdict, verbod, verboden |
| interdictie |
rechterlijk verbod |
| Interesse (op) |
op rente gezet, rente verschuldigd vanaf |
| interesseren |
beschadigen, benadelen, verkorten |
| interest |
schade, nadeel, belang, woeker |
| interinement |
gestanddoening |
| interineren |
gestanden, voor goedkeuren |
| interjectie |
inworp, inwerpsel, tussenstelling |
| interlocutie |
tussenspraak, tussenoordeel, bijvonnissen |
| interlocutoir |
vonnissen, bijvonnissen |
| interlocutoire |
tussen oordeel, tussen uitspraak |
| interloqueren |
tussenspreken |
| intermitie |
aflatingen, verpozingen, tussenkomst |
| intermitteren |
ophouden, aflaten, verpozen |
| interpellatie |
inspraak, tussenspraak, verzoek, aanspraak |
| interpelle(e)ren |
opheldering vragen, inspreken, tussenspreken, sturen, hinderen |
| interponeren |
interpozeren, tussenstellen |
| interpositie |
tussenstelling |
| interpretatie |
uitlegging, vertaling, verklaring, vertolking |
| interpreteren |
uitleggen, verklaren |
| interrogatie |
ondervraging |
| interrogeren |
ondervragen |
| interrupt |
afgebroken |
| interruptie |
tussenvalling |
| interscripto |
aan de ondergetekende |
| interscriptus |
ondergetekende |
| interstat |
gestorven zonder biechtvader |
| interstitium |
tijd tussen de (huwelijks) afroepen |
| interval |
tussenheid, tussenal, tussenruimte |
| intervenient |
bemiddelaar |
| interveniëren |
tussenkomen |
| interventie |
zie interveniëren |
| intestato (ab) |
zie intestatus |
| intestatus |
zonder de biecht te zijn afgenomen gestorven,
ook zonder testament gestorven |
| inthimatie |
aankondiging, bekendmaking |
| inthimatio |
aanzegging |
| inthimere |
bekendmaken |
| inthimeren |
ontbieden, aankondigen |
| intimare |
dagvaarden, gerechtelijk dagen, aankondigen, vonnis betekenen |
| intime |
dringend, diep |
| intimeren |
vertzagen?, vrezen aanjagen |
| intinctor |
verver, schilder |
| intituleren |
naam noemen, benamen |
| intochte |
sloot of tocht in de polder die op de hoofd of molensloot uitkomt |
| intogen |
in metselen van bevestigingsmiddelen |
| intolerabel |
onverdraaglijk |
| intoneren |
voorzingen |
| intra |
in (binnen) |
| intractabel |
onhandelbaar, bars, onrekkelijk? |
| intrante |
in de 1e helft van de maand |
| intricaat |
verwart, verstrikt |
| intricatie |
verwarring, verstrikking |
| intriqueren |
verstrikken |
| introduceren |
inbrengen |
| introductie |
inleiding |
| intronisati sunt |
zij zijn getrouwd |
| intuit |
opzicht, aanblik, inzicht |
| inunctus |
ongezalfd |
| inundatie |
overvloeïng, wateroploop, onder water gelopen land |
| inutil |
onnut |
| inv. |
afk. inventaris |
| invaderen |
aanvallen, invaren |
| invalide |
onsterk, onbestendig, dat niet bestaan en mag |
| invariabel |
onveranderlijk |
| invasie |
aanval, inval |
| invectijf |
lastering, beschelding, doorstrijking |
| inventariëren |
opschrijven, beschrijven, boel beschrijven |
| inventaris |
opschrijving van goederen, inhoud, staat, boelschrift |
| inventeren |
vinden, uitvinden |
| inventeur |
vinder |
| inventie |
vinding, vond, vinding |
| inventoir |
inventaris, boedelbeschrijving |
| inventus |
vondeling, gevonden |
| inversie |
omkering |
| inversoenen |
door het treffen van een “zoen” het recht verkrijgen om weder in de stad te komen |
| inverteren |
omkeren |
| investen |
in een ommuurde stad of veste brengen |
| investigeren |
opspeuren, navorsen |
| investiture |
instelling |
| investitus |
pastoor |
| investitutie |
inleiding in een herengoed , meestal door vererving of de belening van een leen |
| investituur |
plechtige inhuldiging of bevestiging in een ambt, priesterschap etc. ook inleiding in een herengoed, meestal door vererving |
| invetus |
gevonden |
| invier |
binnenbrand |
| invincibel |
onwinbaar |
| inviolabel |
onschendbaar |
| invitatie |
uitnodiging |
| inviteren |
aanporren, nodigen |
| invlien |
in een stad of beschermde plek vluchten |
| invocatie |
aanroeping |
| invocavit |
6e zondag voor Pasen |
| invoceren |
aanroepen, beroeupen |
| involutie |
inwikkeling, inwinding, inwenteling, bestrikking |
| involveren |
inwikkelen, inwinden |
| invuer |
vuur in de brandplaat in huis, ook vuur door blikseminslag |
| inwaer |
waar maken, bewijzen |
| inwaren |
gerechtelijk in het bezit stellen |
| inwater |
binnenwater |
| inweg |
polderweg, binnenweg |
| inwinnen (iet) |
invorderen.
het innen van de keuren voor de stadskist door de keurmeesters |
| inwinst |
aanspraak in rechte, vordering hebben |
| inwoeneren |
inwoners |
| inwonende |
Iemand die woont in een stad maar er geen burgerrechten heeft |
| inwoonlinc |
inwoner |
| inwoonres |
de bewoners der stad, die geen burgerrechten hebben |
| inzeel |
kluizenaar |
| ioculator |
kunstenmaker, goochelaar |
| iodem |
zelfde, de zelfde |
| ioffer |
een ongehuwde of gehuwde vrouw uit gegoede stand |
| ioken |
hitsig zijn |
| ioncker |
jonker |
| ionffer |
jonkvrouw |
| ipse |
hijzelf |
| ipser |
stukadoor |
| ipso termino |
op de vastgestelde dag |
| ipsum |
zelfde |
| iracundie |
rampschap |
| ircher |
zeemleermaker |
| ironie |
schimpreden, schars, spotspreuk |
| irraisonnabel |
onredelijk, onbillijk |
| irrationaal |
onredelijk |
| irregulier |
ongemeen, ongeschikt |
| irrenumerabile |
dat men niet vergelden mag |
| irrepabile |
dat men niet meer kan krijgen |
| irreparabel |
onverbeterlijk, onvergoedenlijk |
| irreprehensibel |
onberispelijk |
| irreprehensibile |
onbegrijpelijk |
| irreverentie |
oneerbieding, oneerbiedigheid |
| irrevocabel |
onwederroepelijk |
| irrevocabile |
dat men niet herroepen mag |
| irrideren |
begekken, belachen, bespotten, beschimpen |
| irriteren |
tergen |
| isagoge |
inleiding |
| isele |
ijzel |
| iselich |
ijselijk koud |
| iser |
ijzer, staal |
| iserbrant |
brandmerk |
| iserschare |
schaar om gloeiend ijzer vast te pakken |
| isersnider |
stempelmaker |
| issue |
uitgang, uitkomst, uitgangsrecht |
| issuemeester |
de heffer en beheerder van het recht van issue |
| issuerecht |
recht door het stedelijk bestuur geheven van erfenissen in de stad die aan personen daarbuiten toevallen |
| ist dat |
als |
| isti sunt dies |
2e zondag voor Pasen |
| ita est |
zo is het. (onder een akte vermeld) |
| item |
eveneens, op de zelfde wijze, idem, vervolgens, desgelijks, insgelijks, |
| iteratie |
hervatting |
| iteratijf |
meermaals |
| itereren |
hervatten, herhalen |
| iterum |
andermaal |
| itinerarie |
reisboeken, verslagen van gemaakte reizen |
| iubileren |
juichen, verblijden |
| iudex |
rechter |
| iussu |
op bevel van, in opdracht van (b.v. de graaf, de hertog) |
| iuv. |
afk. iuvenis, juvenis, jonge man, vrijgezel |
| iuxta |
dichtbij, onmiddellijk, gepaard gaan met |
| iuxta quod |
omdat |
| ydropike |
waterzucht |
| yegen |
tegen |
| yisere |
een ijzeren band, mogelijk wordt een halsberg (halsijzer) bedoeld |
| ymaes |
zie imaes |
| ymme |
zie ymne |
| ymmell |
inboedel |
| ymne |
lofzang, hymne |
| yn |
in (wonend in) |
| yn stadt |
in plaats van, plaatsvervanger van |
| yser |
ijzer, staal |
| ysersnijder |
graveur van munten |
| yserwerk |
hang en sluitwerk, klein ijzerwerk in gebouwen |
| yunyus |
juni |
| |