| P |
|
|
|
|
|
|
|
| p |
afk parrain, doopheffer, peter, doopvade |
|
|
| P |
afk. père, vader, ook doopheffer / Peter |
|
|
| p |
afk. par, parentes, ouders |
|
|
| p |
afk. pupur, pourpre, heraldiekkleur, kleur paars, aangegeven door een linker -schuinlijnen |
|
|
| p |
afk. pagina, bladzijde |
|
|
| p |
afk. blz., bladzijde |
|
|
| p.m. |
afk. post meridiem, na de middag
ook afk. pro memoria, ter herinnering |
|
|
| p.m.s.l. |
afk. per matriomonium subsequens ligitimatus, door het huwelijk van zijn ouders alsnog gewettigd onwettig kind |
|
|
| p.p. |
afk. parentes, ouders |
|
|
| p.s. |
afk. post scriptum, naschrift |
|
|
| p.t |
afk. pro tempore, voor de tijd van |
|
|
| pa |
afk. postérité adultérine, nageslacht-, nazaten uit echtbreuk, overspel geboren |
|
|
| paaiement |
kleingeld, ook als paaijemnent |
|
|
| paaier |
vremaker= vrede stichten, waar men iemand mee paait |
|
|
| paal |
heraldiekteken, strook begrenst door twee lijnen |
|
|
| paap |
in de middeleeuwen de naam voor priester |
|
|
| paaps |
rooms |
|
|
| paardemeester |
dierenarts speciaal voor paarden |
|
|
| paardenarts |
veearts speciaal voor paarden |
|
|
| paardetuisser |
paardenkoper |
|
|
| paartje |
inhoudsmaat bier, wijn. 1 paartje = 2 pint = ca 1,2 ltr |
|
|
| pabilioen |
vermoedelijk een bed ? |
|
|
| pace |
in vrede |
|
|
| pacers |
melaatse |
|
|
| pachdach |
betaaldag |
|
|
| pacht |
belasting, huur |
|
|
| pachtboec |
legger waarin de verpachte belastingen zijn vermeld |
|
|
| pachtbraecke |
verbreking van het pachtcontract, - huurcontract |
|
|
| pachtbrake |
zie pachtbraecke |
|
|
| pachtbrief |
pachtakte |
|
|
| pachten |
een huur of pacht overeenkomst sluiten |
|
|
| pachtgelt |
het geld waarmee de pacht wordt betaald |
|
|
| pachtgoet |
onroerend goed in pacht gegeven |
|
|
| pachtheer |
eigenaar |
|
|
| pachthof |
hoeve, hof in pacht gegeven |
|
|
| pachthuus, |
kleine boerderij, huis in pacht gegeven |
|
|
| pachtlant |
land in pacht of erfpacht gegeven |
|
|
| pachtman |
erfpachter, pachter, die iets pacht |
|
|
| pachtrecht |
het geldende recht voor de pacht |
|
|
| pachtschuld |
niet betaalde pachtpenningen |
|
|
| pachtware |
pacht of huur |
|
|
| paciferen |
zie pacifisceren |
|
|
| pacificatie |
bevrediging, vredestichting, verzoening |
|
|
| pacifiq |
vredig, vreedzaam |
|
|
| pacifisceren |
bevredigen, overeenkomen |
|
|
| packheer |
toezichthouder op het haringpakken |
|
|
| pacquetten |
pakketten |
|
|
| pacta |
huwelijkse voorwaarden |
|
|
| pacta dotalia |
huwelijkscontract |
|
|
| pade |
peet, doopvader |
|
|
| padeken |
paadje, weggetje |
|
|
| paeco |
omroeper van het gemeentebestuur, heraut, gerechtsbode |
|
|
| pædictum |
voornoemd |
|
|
| paegnans |
zwanger |
|
|
| pael |
grenspaal |
|
|
| pael |
schandpaal, strafpaal, grenspaal |
|
|
| paelder |
beambte die de grens van een gebied aangeeft |
|
|
| paelge |
stro |
|
|
| paelgenoot |
buurman |
|
|
| paellander |
polderbewoners, poldergast |
|
|
| paellmeester |
landmeter, beambte die de erfgrens aangaven of controleerden |
|
|
| paelscheidinge |
afpaling van grond eigendom |
|
|
| paelscheidinge |
afbakenen, afpalen, de grenzen aangeven met grenspalen |
|
|
| paelstede |
plaats waar grenspaal staat |
|
|
| paerdenvolmolenaer |
molenaar op een volmolen aangedreven door paarden |
|
|
| paerdenwisser |
roskammer, paardenknecht |
|
|
| paerdoen |
kwijtschelden |
|
|
| paeremakere |
mandenmaker |
|
|
| paersscaerlaken |
scharlakenrood |
|
|
| paert |
deel |
|
|
| paertcoen |
verdeling van nagelaten goederen |
|
|
| paertshoeve |
(on)kruid, klein hoefblad, goed geneesmiddel tegen zwerende clapporen (ontstoken) |
|
|
| paeschavont |
s avonds op de dag voor Pasen |
|
|
| paetkin |
paadje |
|
|
| paeyemeester |
stadsontvanger |
|
|
| paeyen |
betalen |
|
|
| paeyeren |
tevredenstellen |
|
|
| paeymeester |
betaalmeester |
|
|
| paffuut |
wapenknots aan de punt voorzien van een snijdend uiteinde |
|
|
| paffuut |
strijdwapen, een scherp voorwerp op een stok |
|
|
| pagadders |
handelaar in vleesafval |
|
|
| pagadoor |
betaalheer, penningmeester, betaalmeester |
|
|
| pagamentum |
betaalmiddel, betaling |
|
|
| page |
paard, zowel een rij- als trekpaard, ook bediende |
|
|
| pagie |
zijde, zijdienaar, zijganger ?( naast het paard lopen ?) |
|
|
| pagimagister |
(dorps -) burgemeester |
|
|
| pagulus |
gehucht |
|
|
| pagus |
dorp |
|
|
| pain céleste |
heilig sacrament |
|
|
| pair |
engels edelman, de naam is ontstaan doordat volgens middeleeuws rechtsbegrip niemand geoordeeld kon worden dan door zijn "pairs" dus zijns gelijke |
|
|
| pairess |
de vrouw van een pair |
|
|
| pairschap |
rechten en waardigheid van een groot leen, met invloed, stond vlak onder de kroon |
|
|
| paisbrake |
vredebreuk |
|
|
| paisen |
verzoenen |
|
|
| paiserer |
bemiddelaar, intermediair |
|
|
| paisibel |
vreedzaam |
|
|
| paix |
vrede |
|
|
| pakers |
melaatsen |
|
|
| palais |
prinçenhof |
|
|
| palbabel |
gelijkenis |
|
|
| paldach |
zie palmavond |
|
|
| pale |
ovenschop |
|
|
| paleerrster |
kapster |
|
|
| paleisteren |
polijsten |
|
|
| palen |
afbakenen, afpalen, de grenzen aangeven |
|
|
| palen, (op de) .. |
op de grens |
|
|
| paleografie |
kennis van het oude schrift |
|
|
| paler |
die de palen van de erfgrens aanbracht |
|
|
| palestermacher |
schietbogenmaker |
|
|
| paleye |
katrol |
|
|
| palimpsest |
een perkament -handschrift, waarop veelal uit zuinigheid, over de onleesbaar gemaakte eerste tekst een andere geschreven is. Langs chemische weg gelukt het vaak de oorspronkelijke, soms waardevolle tekst, weer leesbaar te maken |
|
|
| palinge |
grens van een erf. |
|
|
| palinghe |
grenspalen |
|
|
| palinodie |
weerroeping, herroeping als men van iemand heeft kwaad gesproken, intrekking |
|
|
| palissaden |
heraldiekteken, brede aan de bovenzijde gescherpte palen |
|
|
| palloerlaken |
laken voor het maken van banieren |
|
|
| palm |
lengte maat, kleine palm = 3 cm, grote palm = 9,6 cm, na 1820 is de palm 10 cm |
|
|
| palmarum |
palmzondag, de zondag voor Pasen |
|
|
| palmavont |
de zaterdag vóór palmzondag |
|
|
| palmslach |
zie coopslach |
|
|
| palmweke |
de week voor Pasen |
|
|
| palpabel |
tastbaar |
|
|
| palster |
herdersstaf, pelgrimsstaf |
|
|
| paltsgraaf |
gedelegeerde van de keizer en paus |
|
|
| palustre |
broekland (kleigrond langs rivieren), moeras |
|
|
| panchiser |
ontvanger van de panchys (het heerlijk recht op het brouwen van bier) |
|
|
| panchys |
heerlijk recht op het brouwen van bier |
|
|
| pancys |
zie panchys |
|
|
| pandbrief |
schuldbekentenis |
|
|
| pande bieden |
(ook " verbieden") de gepande goederen ter terechtzitting aanbieden aan hen, die beter recht daarop hebben. (als voorbereiding tot het toewijzen der panden door den rechter.) |
|
|
| pandemarckt |
marktplaats waar in inbeslaggenomene (onroerende)goederen openbaar werden verkocht |
|
|
| panden |
beslag, leggen op gijzelen |
|
|
| panden (enen voer iet, aen iet, op iet) |
beslag leggen op een stuk goed van iemand als voorbereiding voor den executoriale verkoop daarvan voor een schuld |
|
|
| pandene |
panden gerechtelijke handeling |
|
|
| pander |
gerechtelijke beslaglegger |
|
|
| pandere |
hij die beslag legt |
|
|
| pandijnghe |
bij gerechtelijke verkoop, beslag wegens schulden, op een onroerend goed |
|
|
| pandinge |
het panden.
ook de omgang van den schout, waarop het panden plaats had. |
|
|
| pandtverkoper |
die verbeurd verklaarde goederen verkocht |
|
|
| paneel |
stuk doek onder het zadel om de rug van het paard te beschermen |
|
|
| panetarius |
bakker |
|
|
| paneteren |
broodbakken |
|
|
| paneterie |
bakkerij |
|
|
| panhuus |
brouwerij |
|
|
| panhuushuus |
pand waarin de brouwerij gevestigd is |
|
|
| panifex |
bakker, broodbakker |
|
|
| pannaert |
zoutzieder |
|
|
| pannarius |
lakenwever |
|
|
| pannemaeckers |
ketelmakers |
|
|
| panneman |
zoutzieder |
|
|
| pannenbackers |
pannenbakkers |
|
|
| pannenboeter |
maker van pannen voor de zoutziederij |
|
|
| pannicida |
kleermaker |
|
|
| pannifex |
lakenwever |
|
|
| pannitextor |
zie pannifex |
|
|
| pannitonsor |
laken - droogscheerder |
|
|
| panse |
ingewanden van dieren, vooral herkauwers, pens |
|
|
| pansier |
maliënkolder |
|
|
| pantbaer |
wat geschikt is als (onder)pand te geven |
|
|
| pantboec |
register waarin de panden zijn opgenomen |
|
|
| pantbrief |
rentebrief |
|
|
| panter |
gerechtelijke beslaglegger |
|
|
| pantere |
hij die beslag legt |
|
|
| pantijnghe |
bij gerechtelijke verkoop, beslag wegens schulden, op een onroerend goed |
|
|
| pantinenmacher |
klompenmaker |
|
|
| pantinge |
het panden.
ook de omgang van den schout, waarop het panden plaats had. |
|
|
| pantkeringe |
verzet tegen een gerechtelijke panding |
|
|
| pantopola |
groothandelaar |
|
|
| pantruminge |
weghalen van de panden bij een schuldenaar |
|
|
| pantsel |
onderpand |
|
|
| pantswise |
als pand in onderpand |
|
|
pantvercoper
|
een ambtenaar, bij het oudermansrecht (later ook bij het schepenrecht) aangesteld tot het verkopen de “gepande” goederen, die niet gelost zijn |
|
|
| pantverkoper |
die verbeurd verklaarde goederen verkocht |
|
|
| pantweringe. |
het beletten der panding. |
|
|
| papa |
priester, vader |
|
|
| papalis |
pauselijk |
|
|
| pape |
zie paap |
|
|
| papencruud |
paardenbloem |
|
|
| papenkelder |
wijnhandel van geestelijken |
|
|
| papenkint |
kind van een priester |
|
|
| papenvastenavond |
zevende zondag na Pasen |
|
|
| papieren |
registreren |
|
|
| papiermaekers |
papiermakers op de papiermolen |
|
|
| papioen |
bloedhond |
|
|
| papist |
rooms katholiek |
|
|
| papisterie |
door een rooms-katholieke priester getrouwd |
|
|
| papkop |
meelbrij kom |
|
|
| pappelhout |
populierenhout |
|
|
| pappenheimer |
beerputleger |
|
|
| papulis |
van de mazelen, door de mazelen |
|
|
| papyrifex |
papiermaker, papierfabrikant |
|
|
| par-devant nous |
zijn voor ons |
|
|
| par. |
afk. parentes, ouders |
|
|
| parabel |
gelijkenis, zinnebeeld |
|
|
| paracelsist |
alchemist |
|
|
| parade |
pronken, glimpvertoning, afwering van een aanval |
|
|
| paradeiser |
tuinman |
|
|
| paradiskin |
kleine hoogkamer |
|
|
| paradox |
wonderspreuk, wonder-rede, ongemeen, uitspraak die een (schijnbare) tegenstrijdigheid bevat |
|
|
| parage |
verwantschap |
|
|
| parage (een tellen) |
de graad van verwantschap met iemand uitrekenen |
|
|
| paragon |
puik, uitstekend, drukletter van 18 pnt |
|
|
| paragraphe |
beschrijving, onderschrijving, afdeling, de zelfde mening hebben |
|
|
| paralysis |
verlamming |
|
|
| paranimf |
bruidsleider, die de bruid op de bruiloftsdag terzijde staat |
|
|
| parant |
bloedverwant, familielid |
|
|
| parant ou allié |
aanverwant, bloedverwant |
|
|
| paranté |
verwantschap |
|
|
| paraphe |
merk, merkteken |
|
|
| paraphe(e)ren |
merken, tekenen |
|
|
| paraphrase |
uitbreiding |
|
|
| Parasceve |
Goede Vrijdag |
|
|
| parate executie |
schielijke rechtsvordering, zonder uitstel |
|
|
| parausbrief |
brief met aankondiging van openbare verkoping bij opbod |
|
|
| paravijs |
voorportaal, meestal van een kerk |
|
|
| parcheel |
perceel, een deel van een groot stuk landerij |
|
|
| pardoen |
vergiffenis, vergeving, aflaat, vergeving van zonden, kwijtschelding van een (kerkelijke) straf |
|
|
| pardoendach |
dag waarop een aflaat verdient kan worden |
|
|
| pardon |
vergiffenis, kwijtschelding van een terechte straf door de heer. |
|
|
| pardonnabel |
vergeeflijk, te vergeven |
|
|
| pardonneren |
vergeven |
|
|
| pare(e)ren |
sieren, oppronken, tooien, gehoorzamen, tevoorschijn komen |
|
|
| pareerhabijt |
ambtsgewaad |
|
|
| pareersel |
oppronken, versiersel, tooisel |
|
|
| pareil |
effen, gelijk |
|
|
| parens |
ouder, vader |
|
|
| parentagie |
verwantschap |
|
|
| parentatio |
lijk plechtigheid, herdenking van een dode |
|
|
| parenté |
zie parentela |
|
|
| parente(e)ren |
bemaagschappen, verwantschappen |
|
|
| parenteel |
staat waarin alle mannelijke en vrouwelijke nazaten vermeld staan van één paar ouders |
|
|
| parentela |
verwantschap |
|
|
| parentelae |
van de familie |
|
|
| parentelus |
ouderlijk |
|
|
| parentes |
ouders |
|
|
| parenthese |
inworp, tussenreden, inreding (inlassing), tussenstelling, tussenzin, inlassing, inzetting, |
|
|
| parentis |
van de vader, van de ouder |
|
|
| parfumeren |
door middel van reukwerk welriekend maken, of met aangename geuren vervullen. |
|
|
| parheer |
pastoor |
|
|
| parisijs |
volgens de reken - en munteenheden van Parijs |
|
|
| paritas |
evenheid, op voet van gelijkheid |
|
|
| pariter |
te gelijkertijd, op gelijke wijze, evenzeer |
|
|
| parkhoede |
boswachter |
|
|
| parlement |
ruzie, woorden, oploop, ook raadhof, pleithof, gerechtshof |
|
|
| parlementen |
bulderen, tieren |
|
|
| parlementeren |
de samenspraak, handelen van overgave van steden, of sterken |
|
|
| parlementier |
kleermaker van paramenten (kerk gewaden) |
|
|
| parloor |
spreekkamer |
|
|
| parmentierwerk |
zeer fijn naaiwerk |
|
|
| parochia |
parochie |
|
|
| parochiaan |
zie karspelpaap |
|
|
| parochianus |
parochiaan, lid van een kerkelijke gemeente |
|
|
| parochie |
karspel, wijk |
|
|
| parochipaep |
parochiaan |
|
|
| parochus |
pastoor, geestelijke |
|
|
| parœmia |
spreekwoord |
|
|
| parquet |
perk, nood |
|
|
| parrain, |
doopheffer, peter, doopvader |
|
|
| parre |
omheinde plaats
ook parochie |
|
|
| parrehuus |
woning van de pastoor |
|
|
| parrekerk |
parochiekerk |
|
|
| parricida |
vader-, moeder-, broeder-, zuster- of de kindermoordenaar |
|
|
| parricidium |
vadermoord |
|
|
| pars |
deel, een deel voor het geheel |
|
|
| pars met een schabeltie, |
deel van een knielbankje |
|
|
| parsoen |
pastoor die de werkzaamheden door een ander laat doen uitvoeren |
|
|
| partage |
deling, verdeling |
|
|
| partën |
vijandig tegenover elkaar staan |
|
|
| parthie |
partij, (hoeveelheid) |
|
|
| partiaal |
partijdig, eenzijdig |
|
|
| participant |
deelhebber, deelachtig, deelgenoot |
|
|
| participant |
aandeelhouder |
|
|
| participatie |
mededeling, medegenieting |
|
|
| participeren |
mededelen |
|
|
| particularise(e)ren |
bijzonder maken, uitvoerig de bijzonderheden vertellen |
|
|
| particulariteit |
bijzonderheid, naarder bericht, nadere bijzonderheid, eigenaardigheid |
|
|
| particulier |
bijzonder, afgedeeld stuksgewijs |
|
|
| partigeren |
ieder zijn aandeel geven |
|
|
| partij advers |
tegenpartij |
|
|
| partije |
wederdeel, tegenstander, deel |
|
|
| partim |
deels, gedeeltelijk |
|
|
| partisaan |
medestander, lid van een ongeregelde groep militairen of bende vrijheidsstrijders |
|
|
| partitie |
verdeling, deling |
|
|
| partitionair |
meedelen in de opbrengst |
|
|
| partizaan |
pachter van de imposten |
|
|
| partschap |
aandeel in een onderneming |
|
|
| partu |
tijdens de bevalling |
|
|
| partuer |
gade, weerga |
|
|
| partus |
bevalling, pas geboren kind |
|
|
| party advers |
partij tegenstander, tegenstander |
|
|
| partyschap |
partijschap, eenzijdigheid |
|
|
| parukemaker |
pruikenmaker |
|
|
| parvula |
klein meisje |
|
|
| parvules |
kleine jongen, kind |
|
|
| parvulus |
zie parvus |
|
|
| parvus, |
klein, heel klein kind |
|
|
| paryrificis |
van de papier fabrikant |
|
|
| pas |
lengtemaat,
1 pas = 2,5 voet, pas wordt ook als gemene pas, schrede en tree omschreven, landmeterspas, -tree = 2 gemene pas = 5 voet |
|
|
| pasch |
weiland |
|
|
| pascha (pasca) |
Pasen |
|
|
| pascha clausum |
zondag na Pasen |
|
|
| pascha floridum (florum) |
Palmzondag |
|
|
| pascha passionis |
2e zondag voor Pasen |
|
|
| pascha rosarum |
Pinksteren |
|
|
| paskwil |
schotschrift, pamflet |
|
|
| paskwil |
smaadschrift, anoniem schotschrift |
|
|
| pasloot |
peillood |
|
|
| pasmes |
sikkelvormig mes |
|
|
| paspoort |
vrijgeleide voor persoon of goederen |
|
|
| pasquil |
schimpschrift, steekschrift, schotschrift, schimpdicht |
|
|
| passabel |
lijdelijk, geduldig, draaglijk, er mee door kunnen |
|
|
| passade |
reisgeld |
|
|
| passage |
weg, doorgang, doorweg, aaneen gesloten zinnen in een bericht, overdekte straat, doorvaart, overtocht |
|
|
| passagier |
reiziger |
|
|
| passant |
voorbijganger, rondreizende, ook lus voor gordel, riem |
|
|
| passato |
van de verlopen, voor den voorleden (verleden) maand |
|
|
| passatus postea |
later gepasseerd |
|
|
| passement |
ingenaaide bies of strook , afkanting van een kleed |
|
|
| passementwercker |
bies aanbrenger bij meubels en kleding |
|
|
| passeport |
vrijbrief, vrijreisbrief, vrijgeleidebrief |
|
|
| passeren |
voorbijgaan, verleen, overtreffen |
|
|
| passeringhe |
gerechtelijke akte |
|
|
| paßie |
lichamelijk lijden, ziekten |
|
|
| paßie |
lijden, zucht, drift, verrukking, ingenomenheid, lijdzaam, hartstocht |
|
|
| passiën |
pijnigen, folteren |
|
|
| paßijf |
lijdende |
|
|
| passio dominica |
goede vrijdag |
|
|
| paßioneren |
verrukken, innemen |
|
|
| paßiones |
hartstochten, genegenheden |
|
|
| passionstag (dominica passionis) |
2e zondag voor Pasen |
|
|
| pastebacker |
bakker van fijnbrood |
|
|
| pasteiken |
gebakje |
|
|
| pastellator |
pannenmaker |
|
|
| pastillifex |
apotheker |
|
|
| pastoer |
pastoor |
|
|
| pastoor |
herder, pharheer, kerkheer, preker |
|
|
| pastor bonus |
2e zondag na Pasen |
|
|
| pastor loci |
pastoor van deze plaats |
|
|
| pastor primarius |
deken |
|
|
| pastoriekoren |
tienden, geheven ten behoeve van het pastoriefonds over bepaalde landerijen |
|
|
| pastorietienden |
vaste rente welke geheven werd ten behoeve van het pastoriefonds over bepaalde landerijen |
|
|
| pastorije |
phar, herderstaat, kerkmeesterschap |
|
|
| pastory |
een gemeente onder een leraar |
|
|
| patacon |
zie patakon |
|
|
| patagon |
zie patakon |
|
|
| patagons |
zie pattakons |
|
|
| patakon |
betaalmiddel, zilveren munt,
waarde ca 48 stuivers |
|
|
| patater |
aardappel |
|
|
| patent |
openbrief die geschreven werd op perkament en niet gesloten werd zodat iedereen het kon lezen, bevelschrift, ook inkwartieringsbevel |
|
|
| pater |
vader |
|
|
| pater denominatus |
aangegeven of genoemde vader |
|
|
| pater ignoratus |
onbekende vader |
|
|
| pater patris |
grootvader langs vaders zijde, vader van vader |
|
|
| pater praevignus spondae |
stiefvader van de bruid |
|
|
| pater sine nomine |
ongenoemde vader |
|
|
| pater spondae |
vader van de bruid |
|
|
| pater sponsi |
vader van de bruidegom |
|
|
| pater suppositus |
vermoedelijke vader |
|
|
| paterinus |
peet, peetvader, doopvader |
|
|
| paternel |
vaderlijk, bevoogdend |
|
|
| paternitas |
vaderschap, |
|
|
| paternoster |
rozenkrans |
|
|
| paternosterer |
rozenkransmaker |
|
|
| paternus |
van vaderszijde, vaderlijk |
|
|
| patibulum |
kruis, galg |
|
|
| patient |
leider, zieke |
|
|
| patienteren |
lijden, dulden, gedogen |
|
|
| patientie |
geduld, lijdzaamheid |
|
|
| patijn |
houten schoeisel, houten blok |
|
|
| patr. |
afk. patrini, paterni |
|
|
| patraster |
stiefvader |
|
|
| patre absente |
bij afwezigheid van de vader |
|
|
| patrem |
vader |
|
|
| patrem designare recusavit |
weigerde de vader te noemen |
|
|
| patrem nominavit |
als vader noemde |
|
|
| patres |
voorouders |
|
|
| patria |
land, vaderland, geboorteland (stad) |
|
|
| patria caesarea |
land behorend tot de keizer |
|
|
| patria imperialis |
zie patria caesarea |
|
|
| patriarch |
oppervader, aartsvader |
|
|
| patrima |
minderjarige dochter (waarvan de vader nog leeft) |
|
|
| patrimoniaal erfaftig, |
tot het vaderlijk erfdeel behorend, van de ouders geërfd of meegekregen |
|
|
| patrimoniale-goedren |
patrimoniale goederen, vrije erfgoederen, erfhave |
|
|
| patrimonie |
vaderserfenis, vadersgoed, vaderlijk erfdeel |
|
|
| patrimus |
minderjarige zoon (waarvan de vader nog leeft) |
|
|
| patrina |
doop hefster, doopmoeder, meter |
|
|
| patrini |
doop ouders, peter en meter |
|
|
| patrinus |
peter, doopheffer, doopvader |
|
|
| patriot |
vaderlander, liefhebber van het vaderland |
|
|
| patris |
van de vader |
|
|
| patris soror |
vaderszuster, tante |
|
|
| patrocineren |
voorstaan, verdedigen |
|
|
| patronaatschap |
priesterlijk inkomen |
|
|
| patronage |
patronaatschap, huishouderschap, huisvaderschap |
|
|
| patroniemen |
vadersnamen, bv. Jan pieterszoon, Catharien jacobsdoghter |
|
|
| patronymicum |
vadersnaam |
|
|
| patroon |
voorstander, huisvader, voorbeeld |
|
|
| patrueles |
neven,en nichten in de tweede graad, waarvan de beide grootvaders broeders zijn |
|
|
| patrueles |
volle neven, volle nichten, waarvan de vaders broers zijn |
|
|
| patruelis |
neef, zoon van een broer |
|
|
| patruus |
oom van vaderszijde |
|
|
| patruus magnus |
oud - grootoom |
|
|
| patruus major |
achter -oudoom, achter -grootoom |
|
|
| patruus maximus |
betovergrootoom, betoveroudoom |
|
|
| pattakons |
betaalmiddel, meestal met de vermelding Brabant Maastrichter cours. de Brabantse patagons een zilveren munt met een waarde van 48 stuvers (wisselkoers Maastricht) |
|
|
| pauper |
arm |
|
|
| paupercula |
arm vrouwtje |
|
|
| pauperculus |
arm mannetje |
|
|
| paur |
boer |
|
|
| pauseren |
verpozen, rusten |
|
|
| pautenier |
zwerver, landloper |
|
|
| pavais |
schild met been lange staaf om het vast te zetten |
|
|
| pave |
straatweg |
|
|
| paveersele |
plaveisel |
|
|
| paveersteen |
vloersteen |
|
|
| paveertichel |
vloertegel |
|
|
| paveier |
straatmaker |
|
|
| paveljoen |
tent, veldtent |
|
|
| paveren |
bestraten, betegelen |
|
|
| pavey |
vloerstenen, natuursteen tegels |
|
|
| pax |
vrede |
|
|
| paydach |
betaaldag |
|
|
| payement |
brokkelgeld, kleingeld, betaling, betaaldag, ook straf |
|
|
| payien |
niet christelijk, dus alle overige godsdiensten etc. |
|
|
| pays |
pax, vrede |
|
|
| pd |
afk. pro deo, gratis, zonder betaling |
|
|
| pecceren |
zondigen, misdoen |
|
|
| peciam terre emit |
een stuk grond kopen |
|
|
| pecias terre |
stukken grond |
|
|
| pecora |
vee, koeien, kalveren |
|
|
| pectorali morbo |
door een borstkwaal |
|
|
| peculiele straf |
geldstraf, in geld te betalen straf |
|
|
| pecunia |
geld |
|
|
| pecunieel |
geldelijk |
|
|
| pecus |
vee |
|
|
| pedagium |
tol |
|
|
| pedagoge |
tuchtmeester, leermeester, huislijk leermeester |
|
|
| pedant |
waanwijze, kindermeester, schoolvos, verwaand |
|
|
| pedanterie |
kinderwerk, leurderij, schoolvosserij (bekrompen leermeester), waanwijsheid |
|
|
| pede |
stok met ijzer beslagen en uitstekende spijkers op de kop, ook te voet, laag bij de grond |
|
|
| pedeken |
paadje |
|
|
| pedel |
laag land, broekland, veenland, ook bode aan universiteit |
|
|
| pedellant |
zie pedel |
|
|
| pedes |
voetganger voetknecht |
|
|
| pedestaf |
zie pede |
|
|
| pedestantelijk |
op staande voet |
|
|
| pedisequa |
dienstbode, kamermeisje |
|
|
| peditis |
van de voetganger |
|
|
| pedriere |
soort blijde, werptoestel voor stenen en kogels |
|
|
| peede |
zie pede |
|
|
| peerdeken |
kleine munt |
|
|
| peerdenkerkhof |
ongewijde begraafplaats, vaak het galgenveld |
|
|
| peeter (gouden) |
betaalmiddel, gouden munt ca 1360 -1480 |
|
|
| pegelaer |
ijker van hoogten waterstanden |
|
|
| peilscael |
peilschaal |
|
|
| peine |
straf, verlegenheid, nood, moeite |
|
|
| peken |
met pek besmeren |
|
|
| peket |
inhoudsmaat voor vloeistoffen |
|
|
| pekneus |
kleine erker uitbouw boven de poort met gaten in de vloer om pek te laten vallen op aanvallers |
|
|
| pelen |
grenspalen van een land, terrein inslaan |
|
|
| pelle |
doodskleed, lijkkleed, doodslaken, ook schandpaal |
|
|
| pellegrim |
pelgrim, bedevaartganger |
|
|
| pellegrimage |
bedevaart |
|
|
| pellelaken |
laken waarmee het schavot werd bekleed |
|
|
| pellewever |
zijdewever |
|
|
| pellex |
bijzit, concubine |
|
|
| pelliceum |
een soort pelzen borstrok |
|
|
| pellifex |
bontwerker, ook leerlooier |
|
|
| pellio |
zie pellifex |
|
|
| pellore |
wapenrok |
|
|
| pellorijn |
schandpaal |
|
|
| pelmolen |
windmolen voor voornamelijk het malen van graan zoals gerst, spelt, boekweit. Ook vaak als kafmolen aangeduid |
|
|
| pelse |
met bont gevoerd kledingstuk bepaaldelijk: een onderkleed ook gedragen over het blote lichaam |
|
|
| pelsemakere |
bontwerker |
|
|
| peltenier |
zie peltier |
|
|
| peltier |
bontwerker |
|
|
| peluw |
kussen, stijf langwerpig onderkussen, ook extra hard kussen |
|
|
| pelvarius |
ketelmaker, bakkenmaker |
|
|
| pelvifex |
(metalen) schalen en schotel maker |
|
|
| pelzer |
bontwerker |
|
|
| penael |
betrekking hebbende op straf |
|
|
| penael decreet |
strafvordering |
|
|
| penden |
beslag, leggen op gijzelen |
|
|
| pender |
zie penden |
|
|
| pender |
brouwer |
|
|
| pene |
de straf (of geldboete), gesteld op de overtreding van de politieverordening of op het niet nakomen van een aangegane verbintenis, ook boete |
|
|
| pene extraordinaire |
een bijzondere straf, een buitengewone straf |
|
|
| penen |
straffen |
|
|
| penesticus |
opkoper |
|
|
| penetentie |
berouw, leedschap, leedwezen |
|
|
| penetreren |
doordringen |
|
|
| penewaren |
koopwaar met geringe waarde |
|
|
| penitentia |
berouw ( bij biecht) |
|
|
| peniteren |
van het recht gebruikmaken om af te zien van een koopovereenkomst
ook berouw hebben |
|
|
| pennicleen |
leen met een vaste jaarlijkse opbrengst in geld |
|
|
| pennincboete |
geldboete |
|
|
| pennincbrief |
schuldbrief |
|
|
| pennincgierich |
vrek, inhalig |
|
|
| penninckrente |
geldrente, gevestigde rente in geld |
|
|
| pennincrente |
rente in geld te voldoen |
|
|
| pennincsac |
geldbuidel |
|
|
| pennincvat |
geldkist |
|
|
| penning |
gewicht, 1 penning = 1/240 of 1/270 pond ook als zilvergehalte bekend, 12 penning = 1000/1000 (zuiver zilver), 1 penning = 12 greinen
ook oppervlaktemaat, penning is synoniem voor vierkante koningsroede, = 1/240 pondemaat |
|
|
| penningen |
betaalmiddel, 12 penningen = 1 schelling |
|
|
| pennoen |
wimpel of vaan aan een lans |
|
|
| pensator |
ijkmeester |
|
|
| penschier |
pensier |
|
|
| pensejager |
sroper |
|
|
| pensier |
iemand belast met het beheer |
|
|
| pensionaris |
loontrekker, stadsraadgever, raadsman, loontrekkend raadsman
ook rechtsgeleerd ambtenaar van een stad, vast bezoldigde rechtsgeleerde raadsman |
|
|
| pensman |
slagersknecht |
|
|
| pentecoste |
Pinksteren, de 50e dag na Pasen |
|
|
| penultima |
de voorlaatste dag (van de maand) |
|
|
| penwerde |
een kleine hoeveelheid |
|
|
| penwerden slyten (bij) |
in het klein verkopen, iets in kleine partijen verkoopen |
|
|
| peperbos |
brijpot |
|
|
| peppel |
gepeupel, volk, gespuis, het grauw = ratelpopulier |
|
|
| per |
door |
|
|
| per accidens |
bij geval |
|
|
| per duos dies aegrotavit |
hij was twee dagen lang ziek |
|
|
| per matriomonium subsequens ligimatus |
door het huwelijk van zijn ouders alsnog gewettigd kind,
ook vaak als afkorting p.m.s.l. |
|
|
| per me |
door mij |
|
|
| per oratie |
besluiten, slotrede, samenvatting van de rede |
|
|
| per oreren |
sluitreden, reden van sluiten |
|
|
| per procuratie perquisitie |
gerechtelijk onderzoek, nasporing, huiszoeking |
|
|
| per procurationem |
door (of bij) volmacht, |
|
|
| perceelplan |
kadasterplan, perceelkaart, kadasterkaart |
|
|
| percento |
ten honderd |
|
|
| perche |
teken van gezag, roede, staak |
|
|
| percipiëren |
ontvangen, vatten, begrijpen |
|
|
| perckmeister |
mijnbouwmeester |
|
|
| perdeelsvrouwe |
bordeelhoudster |
|
|
| perdurabel |
gedurig |
|
|
| peregrinatie |
uitlandig , omzwerving in een vreemd land
ook reizen, landreizen |
|
|
| peregrinus |
pelgrim, vreemdeling, van elders afkomstig |
|
|
| peremptoir |
uiteindig, uitvoerbaar, beslissend, afdoend
ook onherroepelijk, laatste uitstel |
|
|
| perfect |
volmaakt |
|
|
| perfectie |
volmaaktheid |
|
|
| perfidie |
ontrouw, trouweloosheid |
|
|
| perhonestus |
weledele |
|
|
| pericliteren |
wagen, bestaan |
|
|
| periculeuse |
gevaarlijke |
|
|
| periculosus |
gevaarlijkst |
|
|
| periculum mortis |
stervensgevaar |
|
|
| perijkel |
gevaar, noot |
|
|
| perime(e)ren |
doden, te niet doen |
|
|
| periode |
punt, stip, omloop, volzin, uitgang, lid, vollooping |
|
|
| periphrasis |
omspraak |
|
|
| peripneumonia |
longontsteking |
|
|
| peritus |
ervaren |
|
|
| perjurie |
eedbreuk |
|
|
| perlen |
parels |
|
|
| permanent |
vast, bestendig |
|
|
| permanentie |
verblijvendheid, spreekuur, doorlopende dienst |
|
|
| permissie |
verlof, toestemming |
|
|
| permißie |
toelating, verlof |
|
|
| permitteren |
zie permittieren |
|
|
| permittieren |
toestaan, toelaten |
|
|
| permoveren |
beroeren |
|
|
| permutatie |
wisseling, mengeling, verwisseling, omzetting |
|
|
| permuteren |
zie permutatie |
|
|
| pernitieux |
schadelijk, verderfelijk |
|
|
| perpetreren |
bedrijven |
|
|
| perpetuël |
altijd durend, eeuwig |
|
|
| perplex |
verbaast, radeloos, bedremmeld, beteuterd |
|
|
| perplexiteit |
verbaasdheid, radeloosheid |
|
|
| perpoent |
wambuis voor onder een harnas |
|
|
| perquire(e)en |
doorzoeken, onderzoeken, uitvorsen |
|
|
| perquisitie |
onderzoek, nasporing, huiszoeking |
|
|
| perscruteren |
nazoeken, doorzoeken |
|
|
| perse |
door hem zelf, uit hem zelf |
|
|
| persecuteren |
vervolgen |
|
|
| persecutie |
vervolging, vervolging om geloof |
|
|
| persemaert |
woekeraar |
|
|
| persemtafel |
bank van lening |
|
|
| persequeren |
martelen, doodmartelen |
|
|
| persevant |
leerling-heraut |
|
|
| perseverantie |
volharding, volstandig |
|
|
| persevereren |
volharden |
|
|
| persijn |
peterselie |
|
|
| persiste(e)ren |
op iets blijven staan, volharden, staand houden, bevestiging van een vorige verklaring ten overstaan van het gerecht |
|
|
| persisteren |
aanhouden, bijblijven |
|
|
| persona |
pastoor, een persoon |
|
|
| personagie |
rolspeler, kamerspeler |
|
|
| personeel |
hoofd voor hoofd, ondergeschikten |
|
|
| personele actie |
personele actie, opspraakrecht |
|
|
| personen |
personen, lieden, luiden |
|
|
| personne titrée |
iemand van adel, iemand met een titel, voornaam persoon |
|
|
| persoonsleen |
een leen waarvoor de leenman zweerde om zijn heer tegen iedereen en met al zijn goederen te verdedigen |
|
|
| perspective |
doorschouwing, doorzichtig |
|
|
| perspicuitas |
duidelijkheid |
|
|
| perstringeren |
bedwingen |
|
|
| persuaderen |
vroedmaken (verstandig zijn), aanraden, overreden, bepraten, overtuigen, overhalen, doen geloven |
|
|
| persuasie |
zie persuaderen |
|
|
| persuatie van ymand (sonder) |
(zonder) dwang van iemand |
|
|
| persvloot |
bakje voor te kaas te persen |
|
|
| perszeunis |
zie persvloot |
|
|
| pertinent |
behoorlijk, na den eis |
|
|
| pertinentibus |
met de grond en alles wat ertoe behoord |
|
|
| pertinentie |
geschiktheid, beschikkelijkheid |
|
|
| perturbatie |
beroering, verstoring |
|
|
| perturbe(e)ren |
beroeren, verstoren |
|
|
| pervers |
verkeert, verdorven, onnatuurlijk |
|
|
| perverteren |
verkeren, omkeren |
|
|
| perykel |
gevaar |
|
|
| pese |
boogpees, strik om dieren te vangen |
|
|
| peseric |
penis van dieren |
|
|
| pestdrager |
drager die de pestlijders compleet met bed en laken, kleding etc naar het pesthuis moest dragen |
|
|
| peste |
aan de pest |
|
|
| pestilencyhuijs |
pesthuis, huis waar de pestlijders werden samengebracht. |
|
|
| pestilentii |
de pest |
|
|
| pestman |
aangesteld persoon die de pestlijders naar het pesthuis of naar het graf moest brengen |
|
|
| pestmeester |
controleur die pestlijders controleer op genezing |
|
|
| pestroede |
staf die de pestlijder moest dragen als herkenningsteken |
|
|
| pet |
waterput |
|
|
| pete |
doopvader, doopmoeder |
|
|
| peter |
doopheffer, zie ook pete |
|
|
| petit |
klein |
|
|
| petitie |
begeerte, eis |
|
|
| petitoir |
zaakseigen, vervolgbaar |
|
|
| petitoire actie |
een zaak die in den grond en ten principalen vervolgt moet werden |
|
|
| petmolen |
molen om water uit put op te pompen, meestal voorkomend in weilanden |
|
|
| petri ad cathedram |
pieter stoel, een dag die gevierd word op 22. februari |
|
|
| petter |
peet |
|
|
| petulant |
dartel, brooddronken, opbruisend, uitgelaten |
|
|
| peul |
kussentje, stijf langwerpig onderkussen, ook extra hard kussen |
|
|
| peuldoeken |
kussensloop om de peul |
|
|
| peupel |
het gemene (totale) volk, gespuis, het volk |
|
|
| peyne |
breuke?, straffen |
|
|
| pf |
afk. procureur fiscal, procureur voor de belastingen |
|
|
| pfaider |
hemdenmaker |
|
|
| pfeifer |
fluitist |
|
|
| pfettenhauer |
bouwvakker, timmerman |
|
|
| pfister |
bakker |
|
|
| pfragner |
handelaar |
|
|
| phantasia |
inbeelding |
|
|
| phantasmata |
inbeelding, spoken |
|
|
| pharmacopola |
apotheker, handelaar in zalven |
|
|
| phillippuspenninck |
betaalmunt, 1penninck = 15 stuivers |
|
|
| philosooph |
wijsgerig, wijszuchtig, wijsgierig |
|
|
| philosophie |
wijsgerigheid, wijsheid, wijsgierigheid, wijswording, wijsheidszucht, wijsbegeerte |
|
|
| phiole |
snaarinstrument met strijkstok, fles |
|
|
| phlebotomarius |
aderlaten |
|
|
| phrenesis |
krankzinnigheid |
|
|
| phs |
Philips |
|
|
| phthisicus |
teringlijder |
|
|
| phtisis |
tering |
|
|
| piæ memoriæ |
zaliger gedachtenis |
|
|
| pibeziender |
piskijker om ziekte vast te stellen |
|
|
| picant |
stekelig, scherp, spits, steekachtig, netelig, smaak / zinnen prikkelend |
|
|
| pichure |
maailoon |
|
|
| picke |
snoeimes, pikhouweel |
|
|
| picke |
pikhouweel |
|
|
| pickelaar |
steenhouwer |
|
|
| picker |
steenbikker |
|
|
| pickerie |
dakstro, dekstro |
|
|
| picoreie |
strooptocht, het stropen |
|
|
| pictaciarius |
hersteller, schoenlapper |
|
|
| pictor |
schilder, kunstschilder |
|
|
| pie |
pij van grove wollen stof |
|
|
| pietas |
vroomheid gehoorzaamheid |
|
|
| pieteit |
godvruchtigheid |
|
|
| pietemaent |
september |
|
|
| pietersdach |
40596 |
|
|
| pijlwicht |
weegschaal |
|
|
| pijnachtich |
strafwaardig |
|
|
| pijncamer |
folterkamer, pijnkamer |
|
|
| pijncamere |
zie pijncamer |
|
|
| pijnder |
arbeider, zakkendrager |
|
|
| pijnder |
zakkendrager, schouwer |
|
|
| pijnlijcheit |
onder moeilijke omstandigheden |
|
|
| pijnre |
beul |
|
|
| pijnstoc |
folterwerktuig |
|
|
| pijp |
inhoudsmaat voor wijnolie en natte waren, 1 pijp heeft overal een eigen inhoudmaat |
|
|
| pijpegaal |
kruiwagen |
|
|
| pijpegael |
kruiwagen |
|
|
| pijpkan |
tinnen kan |
|
|
| pijzel |
kleerkast |
|
|
| pike |
lans met platte ijzeren punt |
|
|
| pikker |
gauwdief, zakkenroller |
|
|
| pil |
zie pille |
|
|
| pilae memoriae |
zaliger gedachtenis |
|
|
| pilearius |
hoedenmaker |
|
|
| pileo |
zie pilearius |
|
|
| pille |
geestelijke zoon of dochter, petekind, doopkind |
|
|
| pillegave |
doopgeschenk |
|
|
| pilleren |
plunderen, stelen |
|
|
| pillerie |
zie pilleren |
|
|
| pilorisatie |
veroordeling tot de schandpaal |
|
|
| pilotingaren |
garen van plootwol, wol die van de vacht is af gestoken |
|
|
| pilter |
bontwerker, huiden bewerker |
|
|
| pimpel |
brandewijnglaasje |
|
|
| pinakel |
siertorentje |
|
|
| pincerna |
inschenker van de drank |
|
|
| pinecamer |
folterkamer |
|
|
| pineel |
tinne of trans van een gebouw |
|
|
| pinegelt |
betaling voor het vervoer van goederen |
|
|
| pinen (enen) |
op de pijnbank leggen |
|
|
| pineweek |
lijdensweek |
|
|
| pineweke |
week voor Pasen, de Goede week voor Pasen |
|
|
| pinkernscoe |
schoen van kalfsleer |
|
|
| pinsbek |
legering van koper en zink, vooral voor horlogekasten gebruikt |
|
|
| pinsoen |
zie pondemaat |
|
|
| pint |
inhoudsmaat voor graan en droge waren,
1pint =1/35 schepel, maar ook gezien =1/2 kan en 1/128 zak,
ook inhoudsmaat, 1 pint = 2 stoop= 4 mutsjes = ca. 0,6 ltr, ook gezien 1/4 stoop |
|
|
| pion |
voetknecht, soldaat |
|
|
| pionier |
grondwerker aan een schans |
|
|
| pipegael |
zie pipegale |
|
|
| pipegale |
kruiwagen |
|
|
| pipere |
fluitspeler |
|
|
| piqueeren |
steken, stikken met kleine teken, krenken |
|
|
| piqueren |
steken, iemand hatelijk zijn, heimelijke haat |
|
|
| pirmeider |
perkament bewerker |
|
|
| piroen |
gedenkzuil |
|
|
| piscator |
visser |
|
|
| piscina |
viswater |
|
|
| pishuus |
toiletruimte, privaat |
|
|
| pislappen |
luiers |
|
|
| pisse |
urine |
|
|
| pissijn |
vijver, waterkom |
|
|
| pistavernen |
kleine kroeg of taverne |
|
|
| pistele |
brief |
|
|
| pistolet |
munt17e-18e eeuw , gelijk aan 70 stuivers |
|
|
| pistor |
bakker |
|
|
| pistrix |
bakkersvrouw |
|
|
| pitaker |
zie aker |
|
|
| pitanciën |
geschenken aan nonnen en monniken voor bidden op de jaargetijden van de schenker |
|
|
| pius |
vroom, trouw |
|
|
| pl |
afk. pluviôse, maand van de regens |
|
|
| plaatsbezorger |
kwartiermeester |
|
|
| plaatsteker |
graveur |
|
|
| placcaat |
plakceel, plakschrift, bevel |
|
|
| placcaet |
plakkaat, publicatie |
|
|
| placcaten |
bevelen |
|
|
| placide |
vreedzaam |
|
|
| plackaert |
schriftelijk bewijsstuk voorzien van een zegen |
|
|
| plackaertsbrief |
bevelschrift |
|
|
| placke |
betaalmiddel van geringe waarde |
|
|
| placmeeuwe |
zilveren munt |
|
|
| plade |
uitstekende punt van het dak |
|
|
| pladermolen |
kleppermolen, de wieken maken een klapper geluid |
|
|
| plagge |
Uitgestoken heide plag |
|
|
| plagger |
heide-zoden steker voor de koeienstal |
|
|
| plain |
effen, gelijk |
|
|
| plainte |
klacht, aanklacht, aangifte |
|
|
| plaisant |
lustig, vrolijk |
|
|
| plaisier |
lust, vrolijkheid, vreugd, vermaak |
|
|
| plaisirs de la chair |
vleselijke geneugten |
|
|
| planeet |
zweef-ster, dwaal-ster |
|
|
| planeren |
schaven, effenen, slechten |
|
|
| plankise |
houten verdedigingsmuur van steden en burchten |
|
|
| plantagie |
de beplanting, de begroeiing, de tuin |
|
|
| planum |
plat |
|
|
| plastes |
beeldhouwer |
|
|
| plate |
stalen uitrustingsstukken die boven de halsberg werden gedragen |
|
|
| platea |
straat, steeg |
|
|
| platijnen |
klompen of pantoffels, houten schoenen |
|
|
| platijnhout |
hout waarvan klompen worden gemaakt |
|
|
| plattijnen |
zie platijnen |
|
|
| plauderen |
handklappen |
|
|
| pleb. |
afk. plebanus, pastoor, geestelijke |
|
|
| plebaan |
zie plebues |
|
|
| plebanus |
pastoor van een bisschopskerk (kathedraal) |
|
|
| plebeus |
een man van geringe soort, een platter, ook pastoor aan een bisschoppelijke kerk, |
|
|
| plecht |
gerechtelijke erkenning van een geldschuld, waarvan een gerechtsbrief is opgemaakt |
|
|
| plecht op goet |
hypotheek |
|
|
| plechtboec |
het register, waarin de schuldbekentenissen voor schepenen werden opgetekend |
|
|
| plechtbrief |
de gerechtsbrief opgemaakt van de erkenning in rechte van een geldschuld |
|
|
| plechten binnen (veertien) dagen |
schuldbekentenissen op korten termijn, zonder vestiging van renten |
|
|
| plechten in het regyster" |
schuldbekentenissen op korten termijn, waarvan alleen een aantekening in het schepenboek werd gemaakt en geen schepenbrief afgegeven |
|
|
| plechten verplegen |
een schuld in rechte erkennen. |
|
|
| plechtich (later pligtig) |
door een plecht tot betaling verplicht, verbonden |
|
|
| plechtig |
zie plichtich |
|
|
| plecker |
stukadoor |
|
|
| plegten |
zie pligten |
|
|
| pleidoi |
verdedigingsrede, geding, dingtaal |
|
|
| pleie |
martelwerktuig, verdachte werd uitgerekt met dit apparaat |
|
|
| plein |
effen, gelijk, vlakke open ruimte |
|
|
| pleinlijk |
volkomen |
|
|
| pleisteraar |
leemstucadoor, ook wand en plafondafwerker met gipsmortel |
|
|
| pleite |
zie pleitschip |
|
|
| pleiten |
een proces tegen iemand voeren, iemand vervolgen in een rechtszaak |
|
|
| pleitenaar |
schipper op een pleitschip |
|
|
| pleiter |
persoon die iemand in rechte vervolgd |
|
|
| pleitschip |
platboomschuit |
|
|
| pleken |
Mazelen of vlekken op de huid hebben |
|
|
| plemper |
visser op een plempschuit |
|
|
| plempschuit |
vissersboot |
|
|
| plenipotentiaris |
gevolmachtigde |
|
|
| plenipotentie |
volmacht |
|
|
| plenitude |
volheid |
|
|
| pleuritide |
wegens pleuritis, borstvliesontsteking |
|
|
| pleydoy |
geding, dingtaal, pleidooi, verdedigingsrede |
|
|
| plichtboec |
register waarin opgetekend alle in rechte erkende schulden |
|
|
| plichtbrief |
gerechtsbrief opgemaakt van de erkenning van een schuld |
|
|
| plichtich |
door een “plicht”tot betaling verbonden, tot iets verplicht zijn |
|
|
| pligten |
plichten |
|
|
| ploech |
ploeg |
|
|
| ploech(h)arnasch |
onderdeel van een ploeg |
|
|
| ploechgangen besittende |
land geschikt om te ploegen en te zaaien |
|
|
| ploechghehinghe |
beploegbaar akkerland |
|
|
| ploechiser |
ploegschaar |
|
|
| ploechrecht |
recht van de afgaande pachter op een deel van de oogst |
|
|
| ploechwinne |
akkerbouw |
|
|
| ploeger |
landbouwer, boer |
|
|
| plogemeker |
boer, ploeger |
|
|
| plogge |
houten nagel |
|
|
| plombete |
knots, met lood gevuld slagwapen |
|
|
| plombeye |
met lood gevulde knots |
|
|
| plompe |
baksteen, afm. 7x3x2 duim |
|
|
| plonderie |
zie plunder |
|
|
| plonderije |
afgedankte rommel, oude kleren, vuilnis |
|
|
| plonderinghe |
kleine huisraad |
|
|
| plootwolle |
van de vacht afgestoken wol |
|
|
| ploten |
het vruchtgebruik hebben |
|
|
| ploter |
leerlooier |
|
|
| plotte |
korte degen, soort dolk |
|
|
| plouch |
ploeg |
|
|
| pluderoien |
twisten |
|
|
| pluisen |
oude kleren |
|
|
| pluisteren |
beroven, plunderen |
|
|
| plukken |
beroven |
|
|
| plumbarius |
tinnegieter |
|
|
| plumetse |
kussen, matras |
|
|
| plunder |
alle kleine dingen noodzakelijk in een huishouding |
|
|
| plunderkast |
rommelkast |
|
|
| pluraliteit |
meerderheid |
|
|
| plures alii |
veel anderen |
|
|
| plurimi |
zeer veel anderen |
|
|
| plurimi ahi |
zie plures ahi |
|
|
| plurimi alii |
zie plures alii |
|
|
| plurimum reverendus |
zeer eerwaarde |
|
|
| pluumcussen |
verenkussen |
|
|
| pluumcussen |
verenkussen |
|
|
| pluv |
afk. pluviôse, maand van de regens |
|
|
| pluvia |
regen |
|
|
| pluviôse |
januari |
|
|
| pneteren |
broodbakken |
|
|
| pntie |
afk. presentie, aanwezig |
|
|
| pnxteravont |
dag voor Pinksteren |
|
|
| pockmeester |
kwakzalver die dacht ziekten te kunnen genezen |
|
|
| podager |
jicht |
|
|
| podelpoel |
modderpoel |
|
|
| poederpere |
peervormige strooibus |
|
|
| poelage |
zie poellage |
|
|
| poelagier |
poelier, verkoper van geslacht gevogelte |
|
|
| poellage |
hoender-gevogelte, kippen en hanen |
|
|
| poen |
boete, straf, pijn |
|
|
| pœna |
straf, misdaad |
|
|
| poensoen |
dolkmes, steekwapen, ook etsnaald om te waarmerken, maat voor Franse wijnen |
|
|
| poentinge |
de hoofdelijke omslag van de belastingen die moesten worden opgebracht |
|
|
| poentinge |
het aanbrengen van gaatjes |
|
|
| poep(in) |
arbeider (vaak uit Duitsland afkomstig) –in is een vrouwelijke arbeidster |
|
|
| poepen |
afkomstig van büben, Duits voor “jongen”, ook hannekemaaiers ( grasmaaiers uit Duitsland) |
|
|
| poerbus |
specerijen (strooi)bus |
|
|
| poertwachters |
poortwachter |
|
|
| poest |
stal voor koeien met melkschuur |
|
|
| poeta |
dichter |
|
|
| poete |
hoer, prostituee |
|
|
| poète courtisan |
hofdichter |
|
|
| poffet |
aanrecht, buffet |
|
|
| poilledeine |
kalkoen |
|
|
| poinct |
punt, stip, verhandelstuk |
|
|
| poinctijnghe |
berekend het belasting deel van ieder die men verschuldigd was aan de vorst |
|
|
| poingnaert |
korte puntige dolk, ponjaard |
|
|
| pointer |
zetter der belastingen |
|
|
| pointwerk |
klein karweitje |
|
|
| poirter |
poorter |
|
|
| poirtmeester |
burgemeester |
|
|
| poit |
betaalmiddel, kleine munt uit ca 1615 |
|
|
| poke |
zie pook |
|
|
| pokhuis |
ziekenhuis voor lijders aan syfilis |
|
|
| pokken |
syfilislijder, besmettelijke ziekte |
|
|
| pokmok |
scheldwoord voor een door syfilis verminkt persoon |
|
|
| pol |
hoerenloper, bezoeker van bordeel |
|
|
| pol |
bedrogen echtgenoot |
|
|
| polaex |
strijdbijl |
|
|
| poldergrave |
poldersloot |
|
|
| polentarius |
brouwerijknecht |
|
|
| poleren |
polijsten |
|
|
| poleye |
katrol, windas van een kraan |
|
|
| police |
bestuur, regering |
|
|
| police van assurantie |
verzekeringspolis |
|
|
| policie |
de verordening waarbij het geregeld wordt |
|
|
| poligamie |
veelwijverij |
|
|
| polijt |
net, beschaaft, geslepen |
|
|
| polinier |
poelier, verkoper van geslacht gevogelte |
|
|
| politie |
burgerschap, burgerlijke regering, burgerstand |
|
|
| politieke resolutie (bij) |
bij besluit van het stadsbestuur |
|
|
| politijcq |
burgerlijk |
|
|
| poliz |
verzekerbrief, verzekeringsbewijs, polis |
|
|
| pollagier |
zie poelagier |
|
|
| polleie |
martelwerktuig, verdachte werd uitgerekt met dit apparaat |
|
|
| polleye |
zie paleye |
|
|
| polleye |
katrol |
|
|
| pollicitatie |
belofte |
|
|
| pollinctor |
doodgraver |
|
|
| pols |
polsstok |
|
|
| polye |
kratrolblok |
|
|
| pomarius |
groentehandelaar, fruithandelaar |
|
|
| pome |
soort appel, deze droeg men bij zich tijdens bezoek aan besmette persoon |
|
|
| pomeridianam |
na de middag |
|
|
| pomeridianus |
s middags |
|
|
| pomme de terre |
aardappel |
|
|
| pomp |
afsluitbare duiker |
|
|
| pompa funebris |
begrafenisstoet |
|
|
| pompe |
statie, pracht |
|
|
| pompeux |
prachtig |
|
|
| pond |
betaalmiddel,
1 pond = 20 schellingen, sous, 1 pond = 240 penningen, derniers (d)
ook gewichtsmaat, 1 pond = 16 ons, = 430-494 gram |
|
|
| pond (medicinale) |
gewichtsmaat, 1 pond = 12 ons |
|
|
| pond (oude ) |
gewichtsmaat,
32 pond = 13 kg, 1 pond = 406 gram, 0,437 voor boter |
|
|
| pond Vlaams |
betaalmiddel, in 1700, 1 pond = één gulden |
|
|
| pondegoedskooper |
handelaar in vodden en lompen |
|
|
| pondelmaker |
kopersmid |
|
|
| pondemaat |
Friese landmaat, 1 pondemaat = 240 vierkante koningsroeden, in 1812 is de pondmaat vastgesteld op 0,3674 ha |
|
|
| ponden |
schatten, taxeren, begroten, berekenen |
|
|
| pondereren |
overwegen |
|
|
| pondgaarder |
verkoper van graan van derden |
|
|
| ponjaard |
korte puntige dolk |
|
|
| ponsoen |
graveer - of etsnaald |
|
|
| pont |
platte vrachtschuit op de binnenwateren, ook als veerboot te gebruiken |
|
|
| pontgelt |
aandeel in een hoofdelijke aanslag |
|
|
| pontifex |
bisschop |
|
|
| pontificaal |
pauselijk, priesterlijk |
|
|
| pontsnider |
zakkenroller |
|
|
| pooi |
pui |
|
|
| pook |
wolmaat voor handel in Engelse wol,
1 pook = 1/3 scarpelier |
|
|
| poortbaljuw |
stadsbaljuw |
|
|
| poortclocke |
grootte bel boven de stadspoorten |
|
|
| poortdinge |
rechtszitting op vaste tijden, meest drie - of viermaal in het jaar |
|
|
| poorterbrief |
een door de overheid aan een poorter uitgereikte verklaring, dat hij burger is |
|
|
| poortergelt |
een soort belasting om zijn poorterschap te behouden |
|
|
| poorters |
inwoners van een stad, iemand die binnen de stadspoorten woont |
|
|
| poorterscamer |
gevangenis voor poorters, ook de woning van een poorter |
|
|
| poorterschap |
toestand van stedeling, rechten en verplichtingen van een burger, burgerrecht |
|
|
| poorterskint |
kind van een poorter |
|
|
| poortersneringe |
nering die in de steden alleen aan burgers is vergund |
|
|
| poorthoeder |
poortwachter |
|
|
| poortklerk |
stadssecretaris |
|
|
| poortman |
poortwachter |
|
|
| poortschrijver |
beambte die lijst opmaakt van in- en uitgaande burgers |
|
|
| pop |
stropop voor het dichten van gaten onder de pannen tegen stuifsneeuw |
|
|
| popelbomen |
populierenhout |
|
|
| popinarius |
verkoper van gekookt en gebraden vlees , ook gaarkeuken |
|
|
| popmokmeester |
kwakzalver die dacht geslachtsziekten (venuskwalen) te kunnen genezen |
|
|
| populair |
gemeenzaam, slechtaard, volks |
|
|
| populeus |
volkrijk |
|
|
| populus |
2e week van de advent |
|
|
| por |
afk. prior |
|
|
| porpointe |
zie porponte |
|
|
| porponte |
wambuis dat de krijgslieden onder de halsberg droegen |
|
|
| portatijf |
kamerorgel |
|
|
| portaverunt |
hebben wettelijk en erfelijk overgedragen |
|
|
| porte-epée |
degenriem |
|
|
| porte-manteau |
staande kapstok |
|
|
| porterbrief |
zie poorterbrief |
|
|
| porterbrief |
zie poorterbrief |
|
|
| porthuus |
stadspoort |
|
|
| portie |
gedeelte |
|
|
| portwech |
opengang om van een perceel naar de openbare weg te komen |
|
|
| poseren |
zetten, stellen |
|
|
| positie |
stelling, stand |
|
|
| positijf |
gesteld, stellig, het geen men behoord te zetten, of waardig gesteld te worden |
|
|
| possederen |
in het bezit hebben, bezitten |
|
|
| possesseur |
bezitter |
|
|
| posseßie |
bezit, bezitting, eigendom, landgoed |
|
|
| possessoir |
bezittelijk, recht om te bezitten, het bezit betreffende |
|
|
| possessor |
bezitter, eigenaar, houder |
|
|
| poßibel |
mogelijk |
|
|
| poßideren |
bezitten |
|
|
| post |
na, sedert, nadat |
|
|
| post alium |
na de andere, na het andere |
|
|
| post denuntiationem ternalem |
na de drie roepen |
|
|
| post hominum memoriam |
sinds mensenheugenis |
|
|
| post meridiem |
na de middag |
|
|
| post partum |
na de bevalling |
|
|
| post prandium |
na de middag |
|
|
| post sciptium |
naschrift |
|
|
| post susceptum baptismum |
na het ontvangen van het doopsel |
|
|
| post trinam proclamationem |
na de drie huwelijksafkondigingen |
|
|
| post(h)uma |
post(h)umus |
|
|
| post(h)umus, |
postuum, geboren na de dood van de vader |
|
|
| postea |
naderhand |
|
|
| posteri |
nakomelingen |
|
|
| posteritas |
nakomelingschap |
|
|
| posteriteit |
nakomelingschap, afkomst |
|
|
| posterne |
geheime deur, achterdeur |
|
|
| posterus |
later |
|
|
| posthumus |
een kind dat na de dood van zijn vader geboren werd |
|
|
| postille |
uitlegging, korte verklaring |
|
|
| postmeridianus |
s middags |
|
|
| postmis, |
zie posthumus |
|
|
| postponeren |
uitstellen, achter stellen, verschuiven |
|
|
| postquam |
nadat |
|
|
| postridie |
daags daarop, op de volgende dag |
|
|
| postuir |
stal, gestalte |
|
|
| postulant |
eiser, verzoeker in een rechtszaak, aanzoeker om een post. |
|
|
| postulata |
begeerten, eisen, vereisen |
|
|
| postulatie |
afeisen, afvorderen, eisen |
|
|
| postuleren |
zie postulatie |
|
|
| postumus |
zie posthumus |
|
|
| pot |
inhoudsmaat vloeistoffen = ca 1,5 ltr |
|
|
| potage |
eenvoudige spijs, kan zowel met groente als met meelspijs zijn bereid |
|
|
| potas |
ingedikt restant van uitgeloogd houtas om aardewerkpotten waterdicht te maken |
|
|
| potens facere |
handelsbevoegd |
|
|
| potent |
machtig, vermogend |
|
|
| potentaat |
geweldheer |
|
|
| potentie |
vermogen, macht |
|
|
| pothuis |
halfbovengrondse uitbouw boven een kelder |
|
|
| pothuve |
pothelm |
|
|
| potje |
inhoudsmaat, 1 potje = ca 1/16 kan |
|
|
| potmeester |
armenvoogd |
|
|
| potschuit |
open schuit, met een boom wordt vooruit geboomd |
|
|
| pottagelepel |
groente opscheplepel |
|
|
| potter |
pottenbakker |
|
|
| potteslijtster |
verkoopster van potten |
|
|
| pounder |
zie unster |
|
|
| pour acquit |
voor ontvangst voldaan |
|
|
| pour cause |
niet zonder reden |
|
|
| pour suit |
navolging, vervolg |
|
|
| poursuiveren |
vervolgen, najagen, aanhouden |
|
|
| pousseren |
aanstouwen, aandrijven |
|
|
| practicijns |
advocaat, notaris, rechtsgeleerden |
|
|
| practicus |
medicus |
|
|
| practijk |
bewerking, handelgreep, onderwind, handhaving |
|
|
| practizijn |
bewerker, uitwerker, recht beoefenaar |
|
|
| prädikat |
kenteken, bv AVon@ bij Duitse adel |
|
|
| præ, pre |
voor |
|
|
| præ. |
afk.praeceptor, schoolmeester, onderwijzer |
|
|
| præceptor |
schoolmeester, onderwijzer |
|
|
| præco |
omroeper |
|
|
| præcox partus |
te vroeg geboren |
|
|
| præcursor Christi |
Johannes de doper |
|
|
| praedicta |
zie pædictum |
|
|
| praedictus |
zie pædictum |
|
|
| prædio |
gisteren |
|
|
| præenobilis domina |
weledele vrouwe |
|
|
| præfectus |
beheerder, voogd |
|
|
| præfectus |
voogd |
|
|
| prægnans |
zwanger |
|
|
| prælegatum |
vooruitmaken |
|
|
| præminentie |
voortreffelijkheid |
|
|
| præmissis proclamationibus |
na de roepen, na de huwelijks -afkondigingen |
|
|
| præmissis tribus bannis |
na de roepen, na de 3 huwelijks -afkondigingen |
|
|
| praemittendis |
nadat gezegd was, wat gezegd moest worden |
|
|
| præmunitus |
voorzien van |
|
|
| prænobilis |
edele, edel |
|
|
| praenobilis dominus |
weledele heer |
|
|
| præpositus |
geestelijk een rang lager dan abt |
|
|
| præsens(ntis |
aanwezig, tegenwoordig |
|
|
| præsentes |
in aanwezigheid van |
|
|
| præsentibus |
in aanwezigheid van |
|
|
| præsentibus (ut) testibus |
in de aanwezigheid der getuigen |
|
|
| praesentie |
zie præsentes |
|
|
| praeses |
zie præses |
|
|
| præses |
president, voorzitter, hoofd |
|
|
| præsidiarius |
behorend tot het garnizoen |
|
|
| præstes |
leider |
|
|
| praet, preet |
weide |
|
|
| praetendens |
aanstaande (echtgenoot) |
|
|
| praetendentis |
van de aanstaande (echtgenoot) |
|
|
| prætenderen |
eisen, voorwenden, afvorderen, rechtswanen |
|
|
| præter |
uitgezonderd, min , wegens, behalve |
|
|
| prætor, pretor |
schout, burgemeester, beheerder, voorzitter |
|
|
| prætorium |
stadhuis |
|
|
| prævenieringe |
voortzetting |
|
|
| prævia dispensatione |
na het verkrijgen van de dispensatie |
|
|
| prævie |
tevoren |
|
|
| præviis sponsabilus et tribus banis |
voorafgegaan door ondertrouw en door de 3 huwelijksafkondigingen |
|
|
| præviis tribus bannis |
voorafgegaan door de 3 huwelijks -afkondigingen |
|
|
| prævius |
voorafgaand |
|
|
| prævus tribus bannis |
na de drie roepen |
|
|
| prairial |
mei |
|
|
| prata |
zie prati |
|
|
| prati |
wei, weide, weiland, weiden |
|
|
| praxator |
brouwer |
|
|
| praxis |
daad, doening, oefening |
|
|
| pre |
voor |
|
|
| pré-gelt |
soldij |
|
|
| prealable |
vooral, eerst |
|
|
| prebendarius |
zie prybende |
|
|
| prebende |
recht op proviand, mondkost,
ook op rente
ook prove, inkomsten, priesterlijk inkomen |
|
|
| prebere |
aanbieden |
|
|
| precario |
ter bede |
|
|
| precarium |
belasting |
|
|
| precedens |
voorafgaande |
|
|
| precedent |
voorgaande |
|
|
| precedente |
met het voorafgaande, voorrang, voortred |
|
|
| precederen |
voorgaan |
|
|
| precelleren |
te boven gaan, uit muiten, overtreffen |
|
|
| precept |
gebod |
|
|
| preceptie |
bevel, bevelen |
|
|
| preceptor |
meester, leraar, leraar klassieke talen |
|
|
| preceptoraat |
leraarsambt |
|
|
| precijs |
juist, stip |
|
|
| precipitatie |
overijling, verhaasting |
|
|
| precipiteren |
overijlen, neerstorten, verhaasten |
|
|
| precium |
de prijs, de waarde |
|
|
| preco |
omroeper |
|
|
| predecesseur |
voorganger, voorzaat |
|
|
| predestinatie |
voorschikking, voorbestemming, voorbeschikking |
|
|
| predestine(e)ren |
voorschikken |
|
|
| predicant |
voorganger, uitroeper, preker |
|
|
| predicatie |
voorlering, leerreden, preken, verkondiging |
|
|
| predictie |
voorzegging |
|
|
| predikheerin |
witte non, behorend tot de orde van de Predicheeren, (Dominicanen / Jacopijnen) |
|
|
| preëminentie |
uitstekendheid, voortreffelijkheid, uitsteek |
|
|
| preet |
weide |
|
|
| preferentie |
voordeel, voordeling, voortrekkerij |
|
|
| prefereren |
voordelen, voortrekken, meerachten, voor een ander gaan, de voorkeur geven |
|
|
| prefigeren |
voorbestemmen |
|
|
| prefixie |
zie prefigeren |
|
|
| pregnant |
dringende, zwanger, zinrijk, overmatig, scherp geformuleerd |
|
|
| preimeren |
doden, te niet doen, uit doen |
|
|
| preintimare |
opzeggen, van te voren aankondigen |
|
|
| prejudiceren |
beschadigen, veroordelen |
|
|
| prejuditie |
nadeel, vervoordeling , achterdeel, vooroordeel |
|
|
| prelaat |
kerkvoogd |
|
|
| prelaet |
abt |
|
|
| prelaters |
bestuurster van een stift (klooster) |
|
|
| prelature |
kerkvoogdij |
|
|
| prelecture |
voorlezing |
|
|
| prelegaat |
erfmaking ter bevoordeling boven anderen van gelijke graad |
|
|
| prelegateren |
vooruitmaken, bij prelegaat vermaken |
|
|
| preludium |
voorspel, voorteken, voorloper, inleidend stuk |
|
|
| prematuir |
onrijp, ontijdig, voorbarig, te vroeg |
|
|
| premie |
wedde, loon, prijs, verering, verzekerd geld, beloning, |
|
|
| premier |
eerste |
|
|
| premier témoin |
eerste getuige |
|
|
| premissen |
voorzendingen, het gene voor henen gaat |
|
|
| premitteren |
voorzenden, voor heen zenden, voorafzenden |
|
|
| premium pudicitiae |
kransgeld |
|
|
| prender |
rover |
|
|
| prent |
houten koekvorm om figuren te maken, bv sinterklaaspop |
|
|
| preoccupatie |
voorkoming, vooropneming, voorinneming |
|
|
| preparatie |
toebereiding, voorbereiding, gereedschap, bereiding |
|
|
| preparatoir |
toebereid, bij voorraad |
|
|
| prepareren, |
toebereiden, voorbereiden |
|
|
| prepositie |
voorzetsel |
|
|
| prepositus |
proost |
|
|
| preposteratie |
verkeerd omdoen |
|
|
| prepostere |
verkeerd, het achterste voor |
|
|
| prerogatijf |
voordeel, voorrecht |
|
|
| presatie |
voorreden |
|
|
| presbyter |
ouderling, priester |
|
|
| presbyteriaal beginsel |
beginsel dat de kerk wordt bestuurd door de kerkelijke vergadering |
|
|
| presbyterium |
college van ouderlingen |
|
|
| prescientie |
voorwetenschap, voorwetendheid |
|
|
| prescriberen |
voorschrijven, verjaren |
|
|
| prescriptie |
verjaring, bevel, voorschrijven, verordening, ook verjaring, verlies van een recht omdat er niet bijtijds gebruik van is gemaakt |
|
|
| presdicte |
voornoemde |
|
|
| present |
tegenwoordig, een geschenk |
|
|
| presentatie |
aanbieding, overdragen |
|
|
| presenteren |
aanbieden, overdracht |
|
|
| presentia |
aanwezigheid, deze akte |
|
|
| presentibus testibus |
in aanwezigheid van de getuigen |
|
|
| presentie |
tegenwoordigheid, aanwezig |
|
|
| presentie van (ter) |
in aanwezigheid van |
|
|
| preservatie |
behoeden voorbehoeden, bewaring |
|
|
| preservatijf |
voorbehoedend bewarend |
|
|
| preserve(e)ren |
preserveren, behoeden, behouden, beschutten |
|
|
| preses |
preses, voorzitter, opperste |
|
|
| president |
president, voorzitter, raadshoofdman |
|
|
| presidentie |
voorzitting, leiding geven |
|
|
| presideren |
voorzitten, leiding geven |
|
|
| presser |
drukker |
|
|
| presseren |
achter de vodden zitten, spoedeisend, dringend, haast hebben |
|
|
| prestantie |
overtreffen |
|
|
| presteren |
betonen, te weeg brengen, volvoeren, goed doen |
|
|
| prestito juramente solemni |
naar behoren de eed afgelegd |
|
|
| presumeren |
vermoeden, aannemen, ervan uitgaan, wanen |
|
|
| presumptie |
presumptie, vermoeden, waan, laatdunkendheid |
|
|
| presumptueux |
verwaand, vermetende, laatdunkend |
|
|
| presupponeren |
vast stellen, voor heen bedingen, vooronderstellen |
|
|
| presuppositie |
vaststelling, voorbeding, vooronderstelling |
|
|
| pretendieren |
beweren, voorwerpen, aanspraak maken op |
|
|
| pretenselick |
zogenaamd, |
|
|
| pretentie |
aanspraak |
|
|
| pretentie |
eis, afvordering (verlangen), voorwending, rechtswaan |
|
|
| preteriëren |
voorbijgaan |
|
|
| pretext |
deksel, voorwending tot een schijn, tot een dekmantel |
|
|
| pretieux |
kostelijk, dierbaar |
|
|
| pretium, precium |
de prijs, de waarde |
|
|
| pretor |
burgemeester, provoost |
|
|
| preuve |
proeve, bewijs. item, geestelijk inkomen |
|
|
| prevaleren |
overtreffen, te boven gaan |
|
|
| prevaricatie |
overtreding, te buitengaan, vergrijping |
|
|
| preveniëren |
voorkomen |
|
|
| preventie |
voorkoming |
|
|
| prevoost |
zedenstraffer, tuchtvoogd, tuchtmeester, drost, geweldige |
|
|
| pridie |
daags (er) voor, gisteren |
|
|
| pridie nata |
de dag er voor |
|
|
| priem |
de tijd tussen 5 en 9 uur >s morgens |
|
|
| priemdrager |
moordenaar, struikrover |
|
|
| priestrage |
pastorie |
|
|
| prijs boecken |
waarin de zetters de 'prijzen' (schattingen) van landerijen optekenden |
|
|
| prijsers |
schatter |
|
|
| prijsie |
schatting |
|
|
| prijster |
taxateur van goederen |
|
|
| prikskenbroot |
klein broodje, voor een prikje gekocht |
|
|
| prima |
de eerste dag (van de maand) |
|
|
| prima hora |
de eerste uren na zonsopgang, hebben vooral de belangstelling in de kloosters |
|
|
| prima noctis |
één uur 's nachts |
|
|
| primaat |
opperkerkvoogd, eerste, hoogste geplaatst |
|
|
| primo |
ten eerste, aanvankelijk, de eersten |
|
|
| primogeniture |
eerstgeborenschap, eerstgeboorterecht |
|
|
| primogenitus |
eerstgeboren |
|
|
| primogenituur |
eerst geboorterecht: voorrang van kinderen uit een eerste huwelijk |
|
|
| primus |
eerste, voorste |
|
|
| princeps |
prins |
|
|
| principaal |
voornaamste, zaakwillig, zelf schuldig |
|
|
| principaelbrief |
de perkamenten brief, waarbij een andere brief, die daarin iets wijzigt, getransfixeerd is.
ook een acte die wijzigingen brengt in een andere of oudere acte . |
|
|
| principie |
beginsel |
|
|
| princken |
loeren |
|
|
| prins |
prince, vorst, voogd, hoog. overheid |
|
|
| prinsdach |
dag waarop de prins in de rederijkerskamer een dicht wedstrijd uitschreef |
|
|
| prinsen daalder |
munt 17e-18e eeuw , gelijk aan 37 soms 35 stuivers |
|
|
| priore anno |
het jaar tevoren |
|
|
| prisatie |
waardering |
|
|
| prisen |
schatten, taxeren, waard achten, |
|
|
| prisen (iet) |
goedkeuren. |
|
|
| priser |
zie priseren |
|
|
| priseren |
waarderen, schatten |
|
|
| prisering |
zie prisie |
|
|
| prisie |
schatting, taxatie, vooral om te weten of daarmee een schuld of belasting kan worden betaald |
|
|
| prisieringe |
zie prisie |
|
|
| privaat |
toilet, ook gemak genoemd
ook afgezonderd, bijzonder |
|
|
| privatie |
ontneming, ontbering, beroving |
|
|
| prive |
bijzonder |
|
|
| priveren |
ontnemen, ontzetten, beroven |
|
|
| privigna |
stiefdochter |
|
|
| privignus |
stiefzoon, een uit een eerder huwelijk van de moeder geboren zoon, (van een andere vader dus ) |
|
|
| privilege |
een bijzonder recht of vrijheid welk de landsheer verleende aan zijn leenmannen, steden etc. |
|
|
| privilegeren (iet) |
een voorrang, voorrecht aan iets verlenen. |
|
|
| privilegie |
voorrecht, handvest |
|
|
| priwelesiën |
privileges |
|
|
| pro |
voor, ten behoeve van, in plaats van |
|
|
| pro animae suae refrigerio |
tot verkwikking van zijn ziel |
|
|
| pro anno |
voor een jaar |
|
|
| pro contant |
voor gereed geld |
|
|
| pro deo |
gratis (om Gods wil) |
|
|
| pro expensis litis |
t.b.v. de kosten van... |
|
|
| pro iuribus pastoris |
voor pastoorsrechten |
|
|
| pro memoria |
ter herinnering |
|
|
| pro pe |
dicht bij |
|
|
| pro qua |
in wiens plaats, voor wie |
|
|
| pro quibus absentibus suppleverunt |
die bij hun afwezigheid vervangen werden door |
|
|
| pro quo |
zie pro quao |
|
|
| pro quo absente supplevit |
die bij zijn afwezigheid vervangen werd door |
|
|
| pro re nata |
naar de aard van de zaak |
|
|
| pro se et suis |
voor hem en de zijnen |
|
|
| pro tempore |
voor de tijd van |
|
|
| pro ut dat scripto |
zoals / opdat het schriftelijk gegeven is |
|
|
| proamita |
zuster van overgrootvader |
|
|
| proavia |
overgrootmoeder |
|
|
| proavitus |
van de voorouders geërfd |
|
|
| proavunculus |
broer van een overgrootmoeder |
|
|
| proavus |
overgrootvader |
|
|
| probabel |
bewijsbaar, waarschijnlijk |
|
|
| proband |
eerste persoon in een genealogie -overzicht |
|
|
| probatie |
proeftijd, beproeving, zich bewijzen, proef |
|
|
| probator |
munt keurmeester |
|
|
| probatum est |
het is proefondervindelijk goed gebleken |
|
|
| proberen |
beproeven, bewijzen, waarmaken |
|
|
| probleme |
leerbeeld, vraagstuk, werkstuk, vertoog, voorstel, vraagstuk |
|
|
| proc. |
afk. procurator. volmachthebber, plaatsvervanger, advocaat, woordvoerder |
|
|
| procarius |
varkenshoeder |
|
|
| procedeerde uuyt |
voortkwam uit, gevolg was van |
|
|
| procederen |
voortgaan, voortvaren, dingen, pleiten, bevorderen |
|
|
| procederende personen |
dinglieden |
|
|
| procedure |
voorgang, dingtaal, pleithandel, bepleiting |
|
|
| proces |
geding |
|
|
| proceßie |
ommegang |
|
|
| proche voisin du defunt |
naaste buur van de overledene |
|
|
| prochiepaep |
parochiepriester |
|
|
| prochipaep |
pastoor |
|
|
| prochischoole |
school behorend tot de parochie of kerspel |
|
|
| prochyaens |
parochianen |
|
|
| proclamatie |
uitroep |
|
|
| proclamatio, -ionis |
afkondiging |
|
|
| proclameren |
proclameren, uitroepen |
|
|
| procrastinatie |
verdaging, uitstellen |
|
|
| procreare |
verwekken, in het leven roepen, voortbrengen |
|
|
| procreatie |
teling, voortplanting, verwekken van kinderen |
|
|
| procreatores |
ouders |
|
|
| procreeren,( te…,) |
te verwekken, zich voortplanten |
|
|
| procul |
ver |
|
|
| procula |
zie procul |
|
|
| proculatorium |
volmacht |
|
|
| procuratie |
voorzorg, volmacht, last |
|
|
| procuratie ad lites |
volmacht om een proces te vervolgen, ook volmacht bij geschillen |
|
|
| procuratie ad negotia |
schriftelijke volmacht om zaken af te handelen, ook volmacht om enige zaken te beschikken |
|
|
| procuratie apud acta |
algemene volmacht om zaken af te handelen |
|
|
| procuratio |
machtiging |
|
|
| procurationis |
zie procuratio |
|
|
| procurator |
volmachthouder, plaatsvervanger, advocaat, woordvoerder, gemachtigde |
|
|
| procureren |
verzorgen, voorzorgen |
|
|
| procureur |
verzorger, pleitbezorger, volmacht, taalman, gevolmachtigde |
|
|
| procureur generaal |
algemeen verzorger, gemeenteverzorger |
|
|
| procuvata |
voortgekomen, |
|
|
| prodigaliteit |
verkwisting |
|
|
| prodige |
deurbrenger, kwistgoed, verkwisten, niet ontzien |
|
|
| prodige(e)ren |
verkwisten, kwistig zijn met, niet ontzien |
|
|
| prodigeus |
wanschapen, wonderbaarlijk |
|
|
| prodigus |
verkwister (goederen zijn door het gerecht ontnomen) |
|
|
| prodogi |
goederen van iemand die onder curatele is geplaatst vanwege verkwisting |
|
|
| product |
uitbreng, uitkomst, uitgebraakte |
|
|
| productie |
voortbrenging |
|
|
| proef |
bewijs |
|
|
| proefmeester |
ambtenaar door de gilden aangesteld tot het examineren van hen, die als lid willen worden opgenomen |
|
|
| proefpredicatie |
voorbereidingspreek, voorafgaande aan de viering van het heilig avondmaal |
|
|
| proeve |
bewijs |
|
|
| proeven (iet). |
bewijzen. |
|
|
| profaan |
onheilig, werelds, godloos, ongodsdienstig |
|
|
| profaneren |
ontheiligen, ontwijden |
|
|
| profereren |
uitspreken, uitten, voortbrengen |
|
|
| profes |
vrouw die een kloostergelofte heeft afgelegd |
|
|
| profeßie |
belijdenis, voorgeving, ambt, aangenomen dienst |
|
|
| professor |
hoofdleraar, opperleraar, hoofdschoolmeester, hoofdbevorderaar, landsleraar |
|
|
| profesto (in) |
de dag voor het feest |
|
|
| profiteren |
vorderen, winning doen, winnen |
|
|
| proflige(er)en |
neerslaan, neerwerpen |
|
|
| profluge(e)ren |
ontspringen, voortvloeien |
|
|
| profossionis suae |
van beroep |
|
|
| profuge |
toevlucht, voorvluchtig |
|
|
| profusie |
kwistig, verplenging, overvloed, overdaad, verkwisting |
|
|
| progener |
vader van de afstammeling |
|
|
| progenerare |
verwekker |
|
|
| progenetrix |
stammoeder |
|
|
| progenie |
geslacht, afkomst |
|
|
| progenies |
nageslacht, afstammeling |
|
|
| progenitor |
stamvader |
|
|
| progenitus |
nageslacht, zoon, afstammeling |
|
|
| prognosticatie |
voorkennis, voorduiding |
|
|
| prognostiqueren |
voorkennen, voorduiden, voorspellen |
|
|
| progredie(e)ren |
voortgaan, voortschrijden, vorderen |
|
|
| progreßie |
voortgang |
|
|
| prohebitief |
verbieden, terughoudend. |
|
|
| prohibe(e)ren |
zie prohebitief |
|
|
| prohibitie |
verbod, verbod op invoer van bepaalde goederen |
|
|
| proiven |
zie; proeven |
|
|
| proje |
buit, roof, opbrengst van misdaad |
|
|
| project |
voorwerp, ontwerp |
|
|
| projecteren |
voorwerpen, ontwerpen |
|
|
| projiciëren, |
zie projecteren |
|
|
| prolandus |
de te ondervragen persoon |
|
|
| prolaps |
verzakking |
|
|
| prolatie |
voortbrenging |
|
|
| prolegomena |
voorreden, inleidende opmerkingen, voorstudie |
|
|
| proles |
nakomeling, afstammeling, kinderen
ook gezien als onecht kind |
|
|
| proles illegitima |
onwettig kind, bastaard |
|
|
| proles naturalis |
wettig kind |
|
|
| proles spuria |
onwettig kind, bastaard |
|
|
| prolis |
kind, nakomeling |
|
|
| prolix |
wijdlopig, langzaam, breedsprakig |
|
|
| prologe |
voorrede, voorwoord, voorspel |
|
|
| prolongatie |
verlenging, termijn verlenging |
|
|
| prolongeren |
zie prolongatie |
|
|
| promatertera |
zuster van de overgrootmoeder |
|
|
| promeridianus |
in de voormiddag |
|
|
| promißio |
belofte, toezegging |
|
|
| promittent |
hij die de promesse ondertekend, die belooft |
|
|
| promitteren |
toezeggen, beloven |
|
|
| promocondus |
keldermeester |
|
|
| promoteur |
voorsteller, voordenaar = die iets bevordert ?, |
|
|
| promotie |
bevordering, voorzetting, rang verhoging |
|
|
| promotor |
bevorderaar, hoogleraar bij promotie |
|
|
| promoveren |
bevorderen, voorzetten |
|
|
| prompt |
gezwind, zonder hakkelen |
|
|
| promptitude |
vaardigheid |
|
|
| promulgatie |
verkondiging |
|
|
| promulgatio |
afkondiging van een huwelijk |
|
|
| promulgeren |
verkondigen |
|
|
| promus |
keukenmeester |
|
|
| pronepos |
achterkleinzoon, achterneef |
|
|
| proneptis |
achterkleindochter, achternicht |
|
|
| prononceren |
uitspraak doen van vonnis, bekendmaken |
|
|
| pronunciata |
getuigenissen |
|
|
| pronunciatie |
uitspraak, uitspreken |
|
|
| pronunciëren |
uitspreken, vonnis geven, uitwijzen |
|
|
| pronuntiatie |
uitspraak |
|
|
| pronuros |
vrouw van een kleinzoon |
|
|
| proosdij |
woonhuis van de proost |
|
|
| propagatie |
voortplanting, uitbreiding, verbreiding |
|
|
| propago |
nageslacht |
|
|
| propatruus |
broer van de overgrootvader |
|
|
| proper |
klein, dun, net |
|
|
| propheet |
godstolk, voorbode, voorzegger |
|
|
| propheteren |
voorzeggen, waarzeggen, preken, voorboden |
|
|
| prophetie |
voorzegging, openbaring, voorboden |
|
|
| propia persona |
in eigen persoon |
|
|
| propice |
goedgunstig, toegedaan |
|
|
| propinquitas |
nabijheid, bloedverwantschap, verwantschap |
|
|
| propinquus |
verwant |
|
|
| proponent |
nog niet beroepen theoloog, ook voorsteller, beginnend leraar |
|
|
| proponeren |
voorzetten, voorslaan ( voorstellen), voorhouden, |
|
|
| propoost |
voornemen, voorhebben, onderwerp van gesprek |
|
|
| proportie |
evenredigheid, gelijkmatigheid, voordeling, evenheid, evendeling |
|
|
| proportioneren |
evenredigen |
|
|
| proposeren |
voorstellen |
|
|
| propositie |
voorstel, voorstelling, uitgesproken oordeel, stelling |
|
|
| proposten |
uiteenzetting, voorstelling van zaken |
|
|
| proprie |
eigenlijk |
|
|
| propriétaire |
zie proprietarius |
|
|
| proprietaris |
zie proprietarius, |
|
|
| proprietarius |
eigenaar |
|
|
| proprietas |
eigenschap |
|
|
| propriété |
eigendom |
|
|
| proprium |
eigen, eigenschap, ook wisselende gezangen van de mis, deel van het brevier |
|
|
| propter |
wegens |
|
|
| proquibus |
voor wie |
|
|
| proreta |
kapitein |
|
|
| prorogatie |
uitstel, verlenging, ook een voorovergeefverzoek, verdaging |
|
|
| prorogatie van jurisdictie |
overdracht van rechtsdwang, daar bij men in de rechtsdwang, van een hogere rechter bewilligt opschuiving van een geschil naar een hogere rechter |
|
|
| prorogeren |
uitstellen, verlengen |
|
|
| prorogieren |
verdagen, verlengen, verschuiven |
|
|
| prosapia |
verwantschap, geslacht |
|
|
| prosateur |
prozaschrijver |
|
|
| proscinderen |
afsnijden |
|
|
| proscriberen |
verbannen, wegzenden, vogelvrij verklaren, uitsluiten |
|
|
| proscript |
vogelvrij verklaarde, door de ban getroffen |
|
|
| proscriptie |
ban, verbanning, vogelvrijverklaring |
|
|
| prose |
rijmloos, onberijmd, onrijm |
|
|
| prosectie |
ontleding opensnijden van lichaamsdelen |
|
|
| prosecutie |
gerechtelijke vervolging |
|
|
| proseliet |
bekeerde, door een ander overgehaald om tot ander geloof over te gaan |
|
|
| proselitismen |
bekeringsijver, zieltjes winnen |
|
|
| prospereren |
prospereren, welvaren, veroveren |
|
|
| prosperiteit |
voorspoed, welvaart, voorspoedig |
|
|
| prosterneren |
neerwerpen, neder knielen, een voetval doen |
|
|
| prostratie |
voetval, eerbiedig neerknielen |
|
|
| protavus |
bet -overgrootvader |
|
|
| protecteur |
beschermer |
|
|
| protectie |
schut, beschut, bescherming |
|
|
| protegeren |
beschermen, beschutten |
|
|
| protest |
voorbetuiging, wederspraak, aantijging, tegen getuigenis, beklag |
|
|
| protestatie |
tegenspraak, onschuld-getuigenis, vrijwaring betuiging, betuigkennis, protest, |
|
|
| protesteren |
voortuigen, weerspreken, verwerpen, zich zelve ergens tegen beklagen |
|
|
| protestieren |
protesteren, tegenspreken |
|
|
| protexie, |
zie protectie, |
|
|
| prothocol |
schrijfboek, kladboek, schrijfrol, beworpbouk ? |
|
|
| prothocolleren |
te boek stellen |
|
|
| prouffyten |
voordelen, opbrengst(en) |
|
|
| prout inde selve (ibidem) |
zoals in de zelfde |
|
|
| prout numero |
onder nummer.... |
|
|
| prouveren |
bewijzen, aantonen, doen blijken |
|
|
| prouwelijzer |
wafelijzer voor de prouwel-wafel op te bakken |
|
|
| provenue |
inkomst |
|
|
| proverbe |
spreekwoord, spreekwijs, spreuk, bijspreuk, wijszaak |
|
|
| proviant |
voorraad |
|
|
| provident |
voorzienig |
|
|
| providentie |
voorzienigheid, voorziening |
|
|
| provideren |
voorzien |
|
|
| provincia |
landschap, verheerd landschap ? |
|
|
| provincialen-raad |
landzatigen raad, landschapsraad |
|
|
| provintie |
provincie |
|
|
| provisie |
voorziening, voorraad, zaak voerloon, vooreerst, tijdelijke voorziening, vergoeding |
|
|
| provisie (bij) |
voorlopig, bij voorlopige voorziening |
|
|
| provisioneel |
bij voorraad, vooreerst, tot opzeggen toe |
|
|
| provisionele |
voorlopige |
|
|
| provisoor |
opsiender ? |
|
|
| provisor puerorum |
voogd |
|
|
| provisoren |
voogden |
|
|
| provisus |
voorzien van (de sacrament van de stervenden) |
|
|
| proviteiten |
voordelen |
|
|
| provocatie |
provocatie, uitdaging, porring, beroep |
|
|
| provoceren |
in hoger beroep gaan |
|
|
| provoost |
gerechtelijk ambtenaar, zoals ambtman en baljuw
ook gevonden opzichter van orde en tucht in een legerplaats
ook militaire gevangenis, (onder streng arrest) |
|
|
| provoqueren, |
provoceren, uitdagen, porren |
|
|
| proxeneta |
tussenhandelaar |
|
|
| proximo die |
de volgende dag |
|
|
| proye |
buit, roof |
|
|
| prudent |
voorzichtig |
|
|
| prudentia |
voorzichtigheid |
|
|
| prurietschap |
ontucht plegen |
|
|
| prybende |
kerkelijke titel waaraan inkomsten uit kerkgoederen verbonden zijn |
|
|
| pryculeus |
gevaarlijk |
|
|
| prysenteren. |
voor te stellen |
|
|
| psaligraphie |
de kunst om figuren uit papier te knippen |
|
|
| pubertas |
huwbaar |
|
|
| publi |
publiek (bij notaris vermeld) |
|
|
| publicatie |
afkondiging |
|
|
| publiceren |
afkondigen, aflezen, bekendmaken |
|
|
| publijcq |
public, openbaar, het gemeeneigen, gemeentelijk, wereldkundig |
|
|
| puchveler |
perkamentbewerker |
|
|
| puckel |
van wilgentenen gevlochten visfuik |
|
|
| pudiek |
eerbaar, kuis |
|
|
| pudijk |
beschamend, schaamachtig, eerbaar |
|
|
| puella |
meisje |
|
|
| puella publica |
prostitué |
|
|
| puella pudica |
eerbare jonkvrouw |
|
|
| puellula |
klein meisje |
|
|
| puer |
kind, knaap |
|
|
| puera |
meisje |
|
|
| pueri |
kinderen |
|
|
| puëril |
kinderlijk |
|
|
| puerinus |
kind, knaap |
|
|
| puerpera |
zie puerperia |
|
|
| puerperia |
kraamvrouw |
|
|
| puerperis |
tijdens de bevalling |
|
|
| puerperium |
bevalling, kraambed |
|
|
| puerulus |
baby |
|
|
| pugna |
veldslag |
|
|
| pullemaat |
inhoudsmaat, 1 pullemaat = 1/120 ton = 1,4 ltr. ook bekend als kroes |
|
|
| pulpetum |
ladekastje / secretaire |
|
|
| pulveren |
fijnstampen |
|
|
| pumeel |
sierknop |
|
|
| punctueel |
geschikt, net op zijn stuk,zeer nauwkeurig |
|
|
| punctuëren |
aftekenen, afstippen |
|
|
| punctum |
stip |
|
|
| punicie |
zie punitie |
|
|
| punitie |
straf |
|
|
| punt |
lengtemaat, 1 punt = 1/12 Rijnlandse lijn =0,18 mm, na 1820 = 1,1 mm |
|
|
| punt |
artikel van een verordening |
|
|
| puntdeuren |
sluisdeuren |
|
|
| pupa |
klein meisje |
|
|
| pupil |
wees, pleegkind |
|
|
| pupill |
halve wees, moederloos, pleegzoon |
|
|
| pupillariteit |
onmondigheid |
|
|
| pupillus |
moederloos, wees van moederszijde |
|
|
| pupula |
zie pupa |
|
|
| pupulus |
zie pupus |
|
|
| pupus |
kleine jongen |
|
|
| purgatie |
zuivering, lossing, bevordering van de ontlasting, buikzuivering |
|
|
| purge |
verschoning van noodzuim ?, zuivering (voor het gerecht, van een beschuldiging) |
|
|
| purge |
zuivering |
|
|
| purgeren |
zuiveren, lossen, verschonen |
|
|
| purificatie |
reinmaken, vervulling, zuiveren, zuivering |
|
|
| Purificatio |
Maria Lichtmis, 2 februari |
|
|
| purificeren |
reinmaken, vervullen, zuiveren |
|
|
| puritein |
zuiver, zuiver van geest, vrijgeest |
|
|
| puriteit |
zuiverheid |
|
|
| purpur |
heraldiekteken, kleur, aangegeven door lijnarcering van linker schuinlijnen |
|
|
| pusio |
kleine jongen |
|
|
| pustulae |
puisten |
|
|
| putaker |
putemmer |
|
|
| putaker |
zie aker |
|
|
| putatief |
zie putatyf |
|
|
| putatyf |
achtenderwijs, vermeintelijk?( vermeend), ingebeeld, ondersteld |
|
|
| pute |
lichtekooi, hoer |
|
|
| puteus |
gat, put |
|
|
| putgalge |
houten paal naast waterput met V vork aan bovenzijde, waarin stok om water op te halen |
|
|
| putier |
souteneur |
|
|
| putimo orto |
dadelijk na de geboorte |
|
|
| pütner |
kuiper |
|
|
| puuc |
beste soort laken of wol |
|
|
| puur |
puur, zuiver, helder, onschuldig |
|
|
| puut |
kikvors |
|
|
| puutbeitel |
puntijzer om kleine gaten in natuursteen te maken |
|
|
| pylenschaften |
pijlschachten voor een boog |
|
|
| pynkelder |
folterkelder |
|
|
| pynychbanck |
pijnbank |
|
|
| pypebakker |
pijpen maker / bakker |
| pypkanne |
lurkkan |
|
|